فشار و سختگیری بر شیعهها سیاست معاویه در ازای عموم شام، نمیتوانست برای شیعه ها عراق کارساز باشد. از این رو خط مش قتل و شکنجه را برگزید. و برای تحقیر شیعهها امام علی(ع) اصطلاح «ترابیه» مسجد غدیر بلوار معلم مشهد را اشاعه میکرد.[۱۰۳]
کشتار شیعهها به وسیله امویان از مجال حکومت امام علی(ع) شروع شد. معاویه، بسر بن ارطاة، سفیان بن عوف غامدی و ضحاک بن قیس را به عراق و حجاز ارسال کرد و از آنها خواست، هر جا شیعه یافتند، بکشند.
مغیره از سال ۴۱ تا ۴۹ یا این که ۵۰ والی کوفه بود. او با شیعهها به تسامح خلق میکرد و با این شیوه، فضای سیاسی را آهسته نگه داشت. بعد از مرگ مغیره، معاویه به زیاد بن ابیه که والی بصره بود، امارت کوفه را هم سپرد. وی در مبادرت ابتدا، دست ۸۰ بدن از افرادی را که با وی بیعت نکردند، جدا کرد. مسلم بن زیمر و عبدالله بن نجی از شیعیانی بودند که به دست وی شهید شدند. امام حسین(ع) در طومارای که درپی شهید شدن حُجر برای معاویه ارسال کرد، از شهید شدن آن ها نیز مسجد غدیر فلاحی مشهد خاطر کرد.[مستلزم منبع][۱۰۴]
مأموریت زیاد، سرکوبی شیعه ها در کوفه و سراسر عراق بود. ابناعثم کوفی میگوید: وی پیوسته بهدنبال شیعهها بود و هر کجا آنهارا مییافت میکشت و شمار متعددی را کشت. وی دست و پای عموم را جدا و چشمانشان را کور می کرد. ولی خویش معاویه نیز جماعتی از شیعهها را کشت. نقل گردیده است معاویه خویش دستورداد گروهی از شیعه را بهدار آویزند. زیاد شیعه ها را در مسجد عده می کرد تا از علی(ع) اظهار بیزاری نمایند. امام حسن(ع) در طومارای به معاویه به خلق و خوی زیاد اعتراض کرد. معاویه همینطور به عمال خویش نوشت:[مستلزم منبع]
بین شما هر کس از شیعه ها علی و جنایتکار به دوستی اوست، از در بین ببرید، حتی درصورتیکه استدلال و بینهای برای این فعالیت و لو با در نظر گرفتن و گمان، از پایین سنگ خارج مسجد بابا غدیر مشهد بکشید.
بیعت برای ولایتعهدی یزید
بیعت تصاحب کردن برای خلافت پسرش یزید، بیشتراز هر مسأله دیگری منجر شد بخش اعظمی در مقابل وی بایستند و از وی عیب گیری نمایند. او از طریق مسلمانها در تعیین خلیفه از روزگار خلافت ابوبکر، خارج رفته بود.[۱۰۵] وی برای بقای نظامی که سازه کرده بود، بایستی حکومت ارثی پدید میاورد. عملی کردن اینگونه تصمیمی عمل سادگی عدم وجود؛ چون عربها از قبلی، با حکومت ارثی آشنا نبودند و آشکار میباشد که معاویه از این که ثمره عملکردهایی سی سالهاش در تأسیس حکومت اموی از دربین برود، میترسید. معاویه بر این اطمینان بود که انتخاب خلیفه می بایست دربین بنیامیه باقی بماند و به این مراد یزید را به ولایتعهدی برگزید. از سایر سو وی نظریه داشت که راس خلافت بایستی در مملکت شام باشد؛ چون تمایل سیاسی آنها به سوی مسجد بابا قدرت مشهد بنیامیه بود.[۱۰۶]
موافق قصه مشهوری مغیرة بن شعبه معاویه را بدین درنگ واداشت.[۱۰۷] البته خویش معاویه نیز اینگونه تصمیمی داشت و حرف مغیره، شروع علنی ساختن آن دربین عموم بود.[۱۰۸] زیاد بن ابیه موضع متفاوتی داشت. زیاد یقین داشت که یزید بشر سستی میباشد و به شکار بیش تر از خلافت عشق داراست و برای خلیفه شدن مطلوب وجود ندارد و از سوی دیگر تیم مخالف، همچنان نیرومند بودند.[۱۰۹]
معاویه پیشنهاد زیاد را به خواسته دوری از قیام امام حسن(ع) و فرزندان صحابه، به عهده گرفت و اعلان ولایتعهدی یزید را تا ساختوساز وضع بهتری عقب انداخت. در عین اکنون وی شخصیتهای مطرح مخالف ولایتعهدی یزید را از بین برداشت. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین می گوید:وقتی که معاویه قصد کرد که برای خلافت بعداز خودش به عایدی یزید از عموم بیعت بگیرد، برای امام حسن(ع) و سعد بن ابی وقاص خیانت چید و مخفیانه سم ارسال کرد، هر دوی آنها به مسافت یک سری روز از عالم رفتند.[۱۱۰] حتی سازه بر بعضا اقوال عایشه را نیز به همین عامل به قتل رساند.[۱۱۱]
فشار و سختگیری بر شیعهها سیاست معاویه در ازای عموم شام، نمیتوانست برای شیعه ها عراق کارساز باشد. از این رو خط مش قتل و شکنجه را برگزید. و برای تحقیر شیعهها امام علی(ع) اصطلاح «ترابیه» مسجد غدیر بلوار معلم مشهد را اشاعه میکرد.[۱۰۳]
کشتار شیعهها به وسیله امویان از مجال حکومت امام علی(ع) شروع شد. معاویه، بسر بن ارطاة، سفیان بن عوف غامدی و ضحاک بن قیس را به عراق و حجاز ارسال کرد و از آنها خواست، هر جا شیعه یافتند، بکشند.
مغیره از سال ۴۱ تا ۴۹ یا این که ۵۰ والی کوفه بود. او با شیعهها به تسامح خلق میکرد و با این شیوه، فضای سیاسی را آهسته نگه داشت. بعد از مرگ مغیره، معاویه به زیاد بن ابیه که والی بصره بود، امارت کوفه را هم سپرد. وی در مبادرت ابتدا، دست ۸۰ بدن از افرادی را که با وی بیعت نکردند، جدا کرد. مسلم بن زیمر و عبدالله بن نجی از شیعیانی بودند که به دست وی شهید شدند. امام حسین(ع) در طومارای که درپی شهید شدن حُجر برای معاویه ارسال کرد، از شهید شدن آن ها نیز مسجد غدیر فلاحی مشهد خاطر کرد.[مستلزم منبع][۱۰۴]
مأموریت زیاد، سرکوبی شیعه ها در کوفه و سراسر عراق بود. ابناعثم کوفی میگوید: وی پیوسته بهدنبال شیعهها بود و هر کجا آنهارا مییافت میکشت و شمار متعددی را کشت. وی دست و پای عموم را جدا و چشمانشان را کور می کرد. ولی خویش معاویه نیز جماعتی از شیعهها را کشت. نقل گردیده است معاویه خویش دستورداد گروهی از شیعه را بهدار آویزند. زیاد شیعه ها را در مسجد عده می کرد تا از علی(ع) اظهار بیزاری نمایند. امام حسن(ع) در طومارای به معاویه به خلق و خوی زیاد اعتراض کرد. معاویه همینطور به عمال خویش نوشت:[مستلزم منبع]
بین شما هر کس از شیعه ها علی و جنایتکار به دوستی اوست، از در بین ببرید، حتی درصورتیکه استدلال و بینهای برای این فعالیت و لو با در نظر گرفتن و گمان، از پایین سنگ خارج مسجد بابا غدیر مشهد بکشید.
بیعت برای ولایتعهدی یزید
بیعت تصاحب کردن برای خلافت پسرش یزید، بیشتراز هر مسأله دیگری منجر شد بخش اعظمی در مقابل وی بایستند و از وی عیب گیری نمایند. او از طریق مسلمانها در تعیین خلیفه از روزگار خلافت ابوبکر، خارج رفته بود.[۱۰۵] وی برای بقای نظامی که سازه کرده بود، بایستی حکومت ارثی پدید میاورد. عملی کردن اینگونه تصمیمی عمل سادگی عدم وجود؛ چون عربها از قبلی، با حکومت ارثی آشنا نبودند و آشکار میباشد که معاویه از این که ثمره عملکردهایی سی سالهاش در تأسیس حکومت اموی از دربین برود، میترسید. معاویه بر این اطمینان بود که انتخاب خلیفه می بایست دربین بنیامیه باقی بماند و به این مراد یزید را به ولایتعهدی برگزید. از سایر سو وی نظریه داشت که راس خلافت بایستی در مملکت شام باشد؛ چون تمایل سیاسی آنها به سوی مسجد بابا قدرت مشهد بنیامیه بود.[۱۰۶]
موافق قصه مشهوری مغیرة بن شعبه معاویه را بدین درنگ واداشت.[۱۰۷] البته خویش معاویه نیز اینگونه تصمیمی داشت و حرف مغیره، شروع علنی ساختن آن دربین عموم بود.[۱۰۸] زیاد بن ابیه موضع متفاوتی داشت. زیاد یقین داشت که یزید بشر سستی میباشد و به شکار بیش تر از خلافت عشق داراست و برای خلیفه شدن مطلوب وجود ندارد و از سوی دیگر تیم مخالف، همچنان نیرومند بودند.[۱۰۹]
معاویه پیشنهاد زیاد را به خواسته دوری از قیام امام حسن(ع) و فرزندان صحابه، به عهده گرفت و اعلان ولایتعهدی یزید را تا ساختوساز وضع بهتری عقب انداخت. در عین اکنون وی شخصیتهای مطرح مخالف ولایتعهدی یزید را از بین برداشت. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین می گوید:وقتی که معاویه قصد کرد که برای خلافت بعداز خودش به عایدی یزید از عموم بیعت بگیرد، برای امام حسن(ع) و سعد بن ابی وقاص خیانت چید و مخفیانه سم ارسال کرد، هر دوی آنها به مسافت یک سری روز از عالم رفتند.[۱۱۰] حتی سازه بر بعضا اقوال عایشه را نیز به همین عامل به قتل رساند.[۱۱۱]
بررسی فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد