?????? ???? ???? ???? ??????? ????

در حالتی که مطالب نام برده درست در حیث گرفته شوند،
این مسئله با آنچه در مساجد در جامعه فعلی ما می‌گذرد، دارنده تناقض میباشد. به عبارت دیگر بر طبق آنچه در صدر بیان شده در جامعه در اکنون گذر کشور ایران موردنیاز میباشد مساجد دارنده کارکردهای متفاوت بوده و نیز دارنده تأثیری فوق‌العاده بیشتری باشند البته حقیقت بر خلاف این واقعیت میباشد. (تیم مقاله ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
این زمینه خیر صرفا سؤال برانگیز بوده بلکه بسیار گرفتاری‌انگیز نیز میباشد چون شرایط مساجد اکنون در واقع تأییدکننده حیث آنانی میباشد که مُصر به درستی این مورد می‌باشند که در جامعه ها امروزی، مساجد صرفا کانونی برای عبادات نادر پرستش‌کنندگان میباشند. معدودشدن مراجعه‌کنندگان به مسجد و در واقع به لبه رانده شدن آئین که با مقیاس ظریف تعداد پرستش‌کنندگان آفریننده متعال قابل اندازه‌گیری میباشد، برای جامعه اسلامی بسیار خطرناک میباشد چون به واسطه وجود پایگاهی به اسم مسجد بوده میباشد که با وجود همگی هجوم‌های گوناگون در زمان تاریخ هیچ‌گاه کیان جامعه اسلامی از در بین نرفته و هر توشه نیز توانسته میباشد که اقوام مهاجم را در داخل خویش هضم کرده و ارز‌ش‌های اسلامی را نگهداری نماید. (دسته مقاله‌ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
پس چرا این‌سیرتکامل میباشد؟ در جامعه فعلی ما سرعت جنبش به سمت مدرنیته بسیار سریع‌خیس از حکم دهنده شدن آموزه‌های فقاهتی میباشد. این مسئله به ویژه در مرکز ها آموزشی که رویش‌دهنده نسل‌های آینده میباشد دارنده تفاوت فاحش‌تری میباشد، لذا به مکان حکم دهنده شدن آموزه‌های شرعی و در سود ترویج قیمت‌های به طور کامل مطابقت بر جامعه مدرنیته غربی در هم اکنون حکم کننده شدن میباشد. (گروه مقاله‌ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
نگاهی نو به مساجد محله
آغاز می بایست به‌این مورد اعتنا کنیم که ما شایسته ترین مثال‌های معماری مسجد را در مرزو بوم خودمان از هزار تا ۱۵۰ سال پیش داشته‌ایم؛‌ مساجدی که به حقیقت مثال‌های براق معماری مجال خویش می‌باشند. ما هنوز هم از معماری این مساجد لذت می بریم و هنوز هم چیزهایی برای فراگیری به ما دارا‌هستند. مساجد امروزین ما به هیچ عنوان قابل مقایسه با مثال‌های تاریخی خویش نیستند. به دلیل آنکه ما نتوانسته‌ایم آن معنویت گوشه و کنار را که عنصر مهم معماری مسجد یا این که هر محل پرستش فقهی دیگر میباشد، در مساجد مدرن‌مان ساخت‌و‌ساز کنیم. در مساجد سنتی نوعی القای شم معنویت و اعتنا دادن به ماوراء وجود داراست. ما این چگونگی را در مساجد سابق‌مان در بالاترین حد خویش داشته‌ایم؛ پس قادر خواهیم بود با استعمال از مصالح نو و تکنیک‌ها و فناوری‌های تازه ایجاد کرد، آن را بازتولید کنیم، سوای این که مشغول قدیمی‌الگوهای ساختمانی زمان قدیم باشیم. (پژوهش نقش مسجد محله در توسعه و گسترش و در دست گرفتن نظام استوار محله و شهر از طریقه اسلام, شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1383)
برخی از تکنیک‌ها و هیبت‌‌ها سود تکنولوژی تشکیل داد و مصالح ساختمانی فرصت خودشان بوده‌‌اند؛ به عنوان مثال در هزار سال پیش برای پوشش یک دهانه بلندمرتبه، به‌نحوی که قسمت زیرین آن محل تجمع توده‌ای زیاد باشد و نیازی هم به ردیف نداشته باشد، هیچ راهی به‌جز به کار گیری از هیبت گنبد نداشته‌ایم . به طور طبیعی در معماری تازه که اسکلت فلزی و بتنی داریم و احتیاجی به آن هیبت‌ها نداریم، چنانچه از قوس و گنبد به صورت نمایشی و سوای این‌که ارتباطی با کالبد کاربردی دور و بر داشته باشد به کار گیری کنیم، این هیبت دیگر یک هیبت دکوراتیو خواهد بود و اصالت نخواهد داشت . همینطور در مساجد قدیم مصالحی مثل کاشی مصرف شده که دیدن آنان در ساختمان مساجد در ذهن ما حک شد‌ه‌است؛ اما حقیقت این میباشد که کاشی هم یکی‌از مصالح کهن و زاییده وضعیت تکنولوژی فرصت خویش بوده میباشد. پس به کارگیری تصنعی و مصنوعی از برخی مصالح و هیبت‌ها، دیگر کاربرد پیشین خویش را ندارد و هیچ لزومی ندارد که ما امروز یک قوس را با رابیت صحیح کنیم یا این که گنبد دکوراتیو بسازیم و به تحمیل کاشی به بنایمان بچسبانیم .او با اشاره به کاربرد دکوراتیو المان‌های سنتی در ایجاد کرد مساجد تازه، اظهار داشت: به همین استدلال میباشد که مساجد نو به دل نمی‌نشینندو با دیگر اجزا هماهنگی کالبدی ندارد. (رسیدگی نقش مسجد محله در توسعه و گسترش و در اختیار گرفتن نظام استوار محله و شهر از بینش اسلام, 1383)

در حالتی که مطالب نام برده درست در حیث گرفته شوند،
این مسئله با آنچه در مساجد در جامعه فعلی ما می‌گذرد، دارنده تناقض میباشد. به عبارت دیگر بر طبق آنچه در صدر بیان شده در جامعه در اکنون گذر کشور ایران موردنیاز میباشد مساجد دارنده کارکردهای متفاوت بوده و نیز دارنده تأثیری فوق‌العاده بیشتری باشند البته حقیقت بر خلاف این واقعیت میباشد. (تیم مقاله ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
این زمینه خیر صرفا سؤال برانگیز بوده بلکه بسیار گرفتاری‌انگیز نیز میباشد چون شرایط مساجد اکنون در واقع تأییدکننده حیث آنانی میباشد که مُصر به درستی این مورد می‌باشند که در جامعه ها امروزی، مساجد صرفا کانونی برای عبادات نادر پرستش‌کنندگان میباشند. معدودشدن مراجعه‌کنندگان به مسجد و در واقع به لبه رانده شدن آئین که با مقیاس ظریف تعداد پرستش‌کنندگان آفریننده متعال قابل اندازه‌گیری میباشد، برای جامعه اسلامی بسیار خطرناک میباشد چون به واسطه وجود پایگاهی به اسم مسجد بوده میباشد که با وجود همگی هجوم‌های گوناگون در زمان تاریخ هیچ‌گاه کیان جامعه اسلامی از در بین نرفته و هر توشه نیز توانسته میباشد که اقوام مهاجم را در داخل خویش هضم کرده و ارز‌ش‌های اسلامی را نگهداری نماید. (دسته مقاله‌ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
پس چرا این‌سیرتکامل میباشد؟ در جامعه فعلی ما سرعت جنبش به سمت مدرنیته بسیار سریع‌خیس از حکم دهنده شدن آموزه‌های فقاهتی میباشد. این مسئله به ویژه در مرکز ها آموزشی که رویش‌دهنده نسل‌های آینده میباشد دارنده تفاوت فاحش‌تری میباشد، لذا به مکان حکم دهنده شدن آموزه‌های شرعی و در سود ترویج قیمت‌های به طور کامل مطابقت بر جامعه مدرنیته غربی در هم اکنون حکم کننده شدن میباشد. (گروه مقاله‌ها مشترک در حکمت و هنر معماری اسلامی, رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1392)
نگاهی نو به مساجد محله
آغاز می بایست به‌این مورد اعتنا کنیم که ما شایسته ترین مثال‌های معماری مسجد را در مرزو بوم خودمان از هزار تا ۱۵۰ سال پیش داشته‌ایم؛‌ مساجدی که به حقیقت مثال‌های براق معماری مجال خویش می‌باشند. ما هنوز هم از معماری این مساجد لذت می بریم و هنوز هم چیزهایی برای فراگیری به ما دارا‌هستند. مساجد امروزین ما به هیچ عنوان قابل مقایسه با مثال‌های تاریخی خویش نیستند. به دلیل آنکه ما نتوانسته‌ایم آن معنویت گوشه و کنار را که عنصر مهم معماری مسجد یا این که هر محل پرستش فقهی دیگر میباشد، در مساجد مدرن‌مان ساخت‌و‌ساز کنیم. در مساجد سنتی نوعی القای شم معنویت و اعتنا دادن به ماوراء وجود داراست. ما این چگونگی را در مساجد سابق‌مان در بالاترین حد خویش داشته‌ایم؛ پس قادر خواهیم بود با استعمال از مصالح نو و تکنیک‌ها و فناوری‌های تازه ایجاد کرد، آن را بازتولید کنیم، سوای این که مشغول قدیمی‌الگوهای ساختمانی زمان قدیم باشیم. (پژوهش نقش مسجد محله در توسعه و گسترش و در دست گرفتن نظام استوار محله و شهر از طریقه اسلام, شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد 1383)
برخی از تکنیک‌ها و هیبت‌‌ها سود تکنولوژی تشکیل داد و مصالح ساختمانی فرصت خودشان بوده‌‌اند؛ به عنوان مثال در هزار سال پیش برای پوشش یک دهانه بلندمرتبه، به‌نحوی که قسمت زیرین آن محل تجمع توده‌ای زیاد باشد و نیازی هم به ردیف نداشته باشد، هیچ راهی به‌جز به کار گیری از هیبت گنبد نداشته‌ایم . به طور طبیعی در معماری تازه که اسکلت فلزی و بتنی داریم و احتیاجی به آن هیبت‌ها نداریم، چنانچه از قوس و گنبد به صورت نمایشی و سوای این‌که ارتباطی با کالبد کاربردی دور و بر داشته باشد به کار گیری کنیم، این هیبت دیگر یک هیبت دکوراتیو خواهد بود و اصالت نخواهد داشت . همینطور در مساجد قدیم مصالحی مثل کاشی مصرف شده که دیدن آنان در ساختمان مساجد در ذهن ما حک شد‌ه‌است؛ اما حقیقت این میباشد که کاشی هم یکی‌از مصالح کهن و زاییده وضعیت تکنولوژی فرصت خویش بوده میباشد. پس به کارگیری تصنعی و مصنوعی از برخی مصالح و هیبت‌ها، دیگر کاربرد پیشین خویش را ندارد و هیچ لزومی ندارد که ما امروز یک قوس را با رابیت صحیح کنیم یا این که گنبد دکوراتیو بسازیم و به تحمیل کاشی به بنایمان بچسبانیم .او با اشاره به کاربرد دکوراتیو المان‌های سنتی در ایجاد کرد مساجد تازه، اظهار داشت: به همین استدلال میباشد که مساجد نو به دل نمی‌نشینندو با دیگر اجزا هماهنگی کالبدی ندارد. (رسیدگی نقش مسجد محله در توسعه و گسترش و در اختیار گرفتن نظام استوار محله و شهر از بینش اسلام, 1383)