عزرائیل
عِزرائیل فرشته مأمور مرگ و یکی فرشتگان مقرب درگاه الهی میباشد که خدا اورا مسئول به چنگ آوردن جان جانداران قرار داده میباشد. وی بهطور بی واسطه انبیاء و اولیای الهی را قبض روح مینماید و نمایندگانی نیز داراست که جان بقیه موجودات را میگیرند. بعداز اینکه عزرائیل روح تمامی موجودات را قبض کرد، آفریدگار جان اورا مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میگیرد.
صفات و خصوصیتها
عزرائیل کلمه و واژه عبری میباشد که از دو جزء «عزرا» بهمعنای مخلوق و «ئیل» بهمعنای پروردگار درست شده و ادغام هر دو جزء بهمعنای مخلوق خداست.[۱] قرآن کریم ومهربان از عزرائیل با واژه و کلمه ملکالموت خاطر کرده[۲] که سروان قبض روح و دریافت کردن جان جان داران میباشد.[۳] در احادیث از وی با تیتر «قابضالارواح» و «هادماللّذات»[۴] نیز خاطر مسجد غدیر فلاحی مشهد گردیدهاست.[۵]
از عزرائیل در کنار میکائیل، اسرافیل و جبرئیل به «رئوس فرشتگان» تعبیروتفسیر میگردد.[۶] همینطور در احادیث وارداتی که لوح محفوظ از چهار رکن (دانش، حیات، عزم و توان) تشکیلشده و عزرائیل مظهر رکن اقتدار آن میباشد.[۷] در برخی از احادیث آمده وی چهار پر و بال دارااست بهسیرتکاملای که چهار طرف فقیه را فراگرفتهاند؛ پاهای او در فقیه زیر و راز وی در اسمان بالا جای دارد؛[۸] بر شالوده بعضی احادیث، در پایان قدمت رسول (ص)، فاطمه(س) با عزرائیل که اذن ورود به خانه فرستاده(ص) را داشت مسجد بابا غدیر مشهد همکلام شد.[۹]
وظایف
نوشتهعلمیٔ مهم: قبض روح
مهمترین وظیفه عزرائیل قبض روح موجودات میباشد.[۱۰] در منابع روایی آمده میباشد وقتی که خدا میخواست حضرت انسان را رفتار نماید، به ملائکه امر کرد بخشی از زمین را در چنگ وی بگذارند، ولی هیچکدام نتوانستند و صرفا عزرائيل که نیروی قهر و غلبه الهی در بنیان وی قرار داده گردیده بود توانست این شغل را اعمال دهد. به همین برهان خدا اورا متولی قبض روح جان داران قرار مسجد بابا قدرت مشهد بخشید.[۱۱]
او قبض روح انبیاء و اولیای الهی را بهشکل بی واسطه جاری ساختن می دهد. جان بقیه موجودات را نمایندگان وی میگیرند.[۱۲] در ارتباط اینکه چهطور ممکن میباشد عزرائیل، در سراسر عالم بهطور به طور همزمان جان تعدادی جانور زنده را بگیرد، فیلسوفان و متکلمان می گویند: عزرائیل از موجودات فرادنیوی و مجرد میباشد و جای معینی ندارد که از مکانی به جای دیگر برود.[۱۳] برای وی، تک تک دانا دنیوی یکسان میباشد و قادر است هم زمان روح چند جانور زنده را بهسوی خویش فرا خواند و جان آنهارا بگیرد.[۱۴]
از نشانهها قرآنی به دست میاید که تمامی ملائکه (که عزرائیل یکیاز آنهاست) در هنگام ایفا دادن مأموریت نیز خدا را عبادت و تسبیح مینمایند و اینسیرتکامل وجود ندارد که در یک فرصت خاصی وظیفه و ماموریت قبض روح را ایفا داده و در طول دیگر به تسبیح و عبادت بپردازد، بلکه عبادت وی به عبارتی اجرا دادن وظیفه اوست.[۱۵]
علامه طهرانی الاهی دان شیعی براین یقین میباشد که ملک الموت و اعوان ویاران وی از سایر ملائکه ماهيّتهای گوناگون ندارند تا هر وقت بخواهند وجودشان در پوسته یک ماهيّت بوجود آيد؛ بلکه زیرا از موجودات ملکوتیّه و مجرّده می باشند مانند آئینه صاف و پرنور بوده و خودبین و خودنما نیستند بلكه غیرنما می باشند و در مقابل روح هر فرد محتضری واقع شوند عکس کمالات يا پلیدیهای وی در آنها پیدا میگردد، و برای همین فردی که در حالا جان دادن میباشد، شکل ملكوتیّه و صفات و رفتار خویش را چه پسندیده باشد و چه ناپسندیده باشد، در شکل و جمال آنان مشاهده مینماید؛ و در واقع حسن و جمال، يا قبح و پلیدی نفس ناطقه خویش را در آنها میبیند.[۱۶]
یاران
در آیاتی از قرآن آمده مرگ بشرها بر ذمه گروهی از ملائکه میباشد و عزرائیل نمایندگان و یاران اکثری برای قبض روح اشخاص دارااست.[۱۷] بر طبق احادیث، «نازعات»، «سابحات»، «ناشطات» و «سابقات» هر یک وظیفهی قبض روح توده خاصی از موجودات را بر ذمه داراهستند. از جمله «نازعات» وظیفه داراست که روح کفار را با شدت و عذاب بگیرد و «ناشطات» مأمورند که روح مؤمنین معمولی را با رأفت و مدارا قبض نماید.[۱۸]
در آیه ها قرآن کریم ومهربان آمده میباشد که جان دادن کفار با مشقت و عذاب یاروهمدم می باشد و ملائکه مرگ، از جلو و پشت راز آنها را تسلط کرده و بر آنها ضربه می زنند؛[۱۹] البته قبض روح مؤمنان، به دست فرشتگان عفو وبخشش اعمال میگیرد و زمانی که جان آنها گرفته میشود با مدارا و سهولت با آن ها واکنش گردیده و به آن ها مژده و بشارت فردوس داده میگردد.[۲۰]
مرگ عزرائیل
زمانی در نقطه نهایی عمل عالم، اسرافیل برای اول توشه در صور میدمد، فرمان مرگ همگی جان داران داده میگردد و کلیه موجودات میمیرند؛ ولی عزرائیل و برخی از فرشتگان دیگر، به فرمان آفریدگار از این مرگ عمومی استثناء گردیده و نمیمیرند. بعداز نفخهی نخستین و پس از اینکه عزرائیل جان بقیه استثناءشوندگان را گرفت، به وسیله معبود قبض روح میگردد.[۲۱]
عزرائیل
عِزرائیل فرشته مأمور مرگ و یکی فرشتگان مقرب درگاه الهی میباشد که خدا اورا مسئول به چنگ آوردن جان جانداران قرار داده میباشد. وی بهطور بی واسطه انبیاء و اولیای الهی را قبض روح مینماید و نمایندگانی نیز داراست که جان بقیه موجودات را میگیرند. بعداز اینکه عزرائیل روح تمامی موجودات را قبض کرد، آفریدگار جان اورا مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میگیرد.
صفات و خصوصیتها
عزرائیل کلمه و واژه عبری میباشد که از دو جزء «عزرا» بهمعنای مخلوق و «ئیل» بهمعنای پروردگار درست شده و ادغام هر دو جزء بهمعنای مخلوق خداست.[۱] قرآن کریم ومهربان از عزرائیل با واژه و کلمه ملکالموت خاطر کرده[۲] که سروان قبض روح و دریافت کردن جان جان داران میباشد.[۳] در احادیث از وی با تیتر «قابضالارواح» و «هادماللّذات»[۴] نیز خاطر مسجد غدیر فلاحی مشهد گردیدهاست.[۵]
از عزرائیل در کنار میکائیل، اسرافیل و جبرئیل به «رئوس فرشتگان» تعبیروتفسیر میگردد.[۶] همینطور در احادیث وارداتی که لوح محفوظ از چهار رکن (دانش، حیات، عزم و توان) تشکیلشده و عزرائیل مظهر رکن اقتدار آن میباشد.[۷] در برخی از احادیث آمده وی چهار پر و بال دارااست بهسیرتکاملای که چهار طرف فقیه را فراگرفتهاند؛ پاهای او در فقیه زیر و راز وی در اسمان بالا جای دارد؛[۸] بر شالوده بعضی احادیث، در پایان قدمت رسول (ص)، فاطمه(س) با عزرائیل که اذن ورود به خانه فرستاده(ص) را داشت مسجد بابا غدیر مشهد همکلام شد.[۹]
وظایف
نوشتهعلمیٔ مهم: قبض روح
مهمترین وظیفه عزرائیل قبض روح موجودات میباشد.[۱۰] در منابع روایی آمده میباشد وقتی که خدا میخواست حضرت انسان را رفتار نماید، به ملائکه امر کرد بخشی از زمین را در چنگ وی بگذارند، ولی هیچکدام نتوانستند و صرفا عزرائيل که نیروی قهر و غلبه الهی در بنیان وی قرار داده گردیده بود توانست این شغل را اعمال دهد. به همین برهان خدا اورا متولی قبض روح جان داران قرار مسجد بابا قدرت مشهد بخشید.[۱۱]
او قبض روح انبیاء و اولیای الهی را بهشکل بی واسطه جاری ساختن می دهد. جان بقیه موجودات را نمایندگان وی میگیرند.[۱۲] در ارتباط اینکه چهطور ممکن میباشد عزرائیل، در سراسر عالم بهطور به طور همزمان جان تعدادی جانور زنده را بگیرد، فیلسوفان و متکلمان می گویند: عزرائیل از موجودات فرادنیوی و مجرد میباشد و جای معینی ندارد که از مکانی به جای دیگر برود.[۱۳] برای وی، تک تک دانا دنیوی یکسان میباشد و قادر است هم زمان روح چند جانور زنده را بهسوی خویش فرا خواند و جان آنهارا بگیرد.[۱۴]
از نشانهها قرآنی به دست میاید که تمامی ملائکه (که عزرائیل یکیاز آنهاست) در هنگام ایفا دادن مأموریت نیز خدا را عبادت و تسبیح مینمایند و اینسیرتکامل وجود ندارد که در یک فرصت خاصی وظیفه و ماموریت قبض روح را ایفا داده و در طول دیگر به تسبیح و عبادت بپردازد، بلکه عبادت وی به عبارتی اجرا دادن وظیفه اوست.[۱۵]
علامه طهرانی الاهی دان شیعی براین یقین میباشد که ملک الموت و اعوان ویاران وی از سایر ملائکه ماهيّتهای گوناگون ندارند تا هر وقت بخواهند وجودشان در پوسته یک ماهيّت بوجود آيد؛ بلکه زیرا از موجودات ملکوتیّه و مجرّده می باشند مانند آئینه صاف و پرنور بوده و خودبین و خودنما نیستند بلكه غیرنما می باشند و در مقابل روح هر فرد محتضری واقع شوند عکس کمالات يا پلیدیهای وی در آنها پیدا میگردد، و برای همین فردی که در حالا جان دادن میباشد، شکل ملكوتیّه و صفات و رفتار خویش را چه پسندیده باشد و چه ناپسندیده باشد، در شکل و جمال آنان مشاهده مینماید؛ و در واقع حسن و جمال، يا قبح و پلیدی نفس ناطقه خویش را در آنها میبیند.[۱۶]
یاران
در آیاتی از قرآن آمده مرگ بشرها بر ذمه گروهی از ملائکه میباشد و عزرائیل نمایندگان و یاران اکثری برای قبض روح اشخاص دارااست.[۱۷] بر طبق احادیث، «نازعات»، «سابحات»، «ناشطات» و «سابقات» هر یک وظیفهی قبض روح توده خاصی از موجودات را بر ذمه داراهستند. از جمله «نازعات» وظیفه داراست که روح کفار را با شدت و عذاب بگیرد و «ناشطات» مأمورند که روح مؤمنین معمولی را با رأفت و مدارا قبض نماید.[۱۸]
در آیه ها قرآن کریم ومهربان آمده میباشد که جان دادن کفار با مشقت و عذاب یاروهمدم می باشد و ملائکه مرگ، از جلو و پشت راز آنها را تسلط کرده و بر آنها ضربه می زنند؛[۱۹] البته قبض روح مؤمنان، به دست فرشتگان عفو وبخشش اعمال میگیرد و زمانی که جان آنها گرفته میشود با مدارا و سهولت با آن ها واکنش گردیده و به آن ها مژده و بشارت فردوس داده میگردد.[۲۰]
مرگ عزرائیل
زمانی در نقطه نهایی عمل عالم، اسرافیل برای اول توشه در صور میدمد، فرمان مرگ همگی جان داران داده میگردد و کلیه موجودات میمیرند؛ ولی عزرائیل و برخی از فرشتگان دیگر، به فرمان آفریدگار از این مرگ عمومی استثناء گردیده و نمیمیرند. بعداز نفخهی نخستین و پس از اینکه عزرائیل جان بقیه استثناءشوندگان را گرفت، به وسیله معبود قبض روح میگردد.[۲۱]

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی