هواخواهی از مذهب امامیه
به نوشته نجاشی، ابن مهزیار با علی بن اسباط که فطحی مذهب بود، مناظراتی داشت و مسائلی در این مورد در بین آن دو رد و بدل شوید. سرنوشت آن دو مسائل آیتم مشاجره خویش را پیش امام جواد(ع) بردند که‌این دستور، با رجوع و برگشت علی بن اسباط از نظریه فسخ خویش، خاتمه مسجد غدیر بلوار معلم مشهد یافت.[۱۷][۱۸]
کار‌های علمی
تالیفات
قرآنی: در قضیه قرآن دو کتاب به اسم‌های تعبیر و تفسیر[۱۹] و حروف القرآن[۲۰] داشته میباشد.
تاریخی: در تاریخ نیز کتاب‌های درباره زندگینامۀ پیامبران نوشتن کرده بوده‌میباشد.[۲۱] سید بن طاووس از کتاب ملاحم او نیز خاطر مسجد غدیر فلاحی مشهد می‌نماید.[۲۲]
فقاهتی: بیشتر کتاب‌های او شرعی میباشد. او مقالاتی در اشربه، بازرگانی و پیشه‌وری داشته[۲۳] کتاب الوضوء، کتاب الصلاة، کتاب الزکاة، کتاب الصوم، کتاب الحج، کتاب الطلاق، کتاب الحدود، کتاب الدیات، کتاب التفسیر، کتاب الفضائل، کتاب العتق و التدبیر، کتاب التجارات و الاجارات، کتاب المکاسب[۲۴] به فن تحریر در مسجد بابا غدیر مشهد آورده بود.
متعدد: همینطور کتاب المثالب، کتاب الدعاء، کتاب التجمل و المروة و کتاب المزار داشته میباشد.[۲۵]
اساتید
خوئی اساتید و عده ای که او از آنها ماجرا نقل کرده را بیشتراز پنجاه نفر بیان نموده است. ازجمله پر اسم و رسم‌ترین اساتید او این مسجد بابا قدرت مشهد افرادند:
محمد بن ابی عمیر
احمد بن اسحاق ابهری
احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی
حسن بن علی بن فضال
حسن بن دوستداشتنی
حسین بن سعید اهوازی
حماد بن عیسی جهنی
صفوان بن یحیی بجلی کوفی
عبدالله بن یحیی
محمد بن اسماعیل بن بزیع
محمد بن حسن قمی
ایوب بن نوح بن دراج[۲۶]
موسی بن قاسم[۲۷]
شاگردان
احمد بن محمد بن خالد برقی
ابراهیم بن هاشم قمی
بقیه سرویس ها
دیگر از سرویس ها او عبارت‌اند از:
شناساندن امام هادی (ع) به عموم پس از شهید شدن امام جواد (ع)
تبیین مسائل فقاهتی و پاسخگویی به سؤالات شرعی عموم
رساندن لحاظ فقاهتی امام به عموم
رواج ولایت امام جواد (ع) در کشور‌ایران زمین به ویژه اهواز
بر ذمه به چنگ آوردن وکالت امام جواد و امام هادی (ع)
برقراری رابطه عموم با امام، با وجود خفقان عباسی
منشأ وقار و نه بودن در اهواز[۲۸]
نگرش بزرگان
روضه خوان طوسی «وی دانشمندی گزینه اتکا و دارنده اعتقادی راسخ و درست بود و از اصحاب امام جواد (ع) و امام هادی (ع) نیز به اکانت می‌آمد».[۲۹]
کشی: از سایر رجال شناسان مشهور چنین از او حافظه می‌نماید: «علی بن مهزیار مسیحی بود اما پروردگار متعال اورا هدایت کرد. او از عموم هند(هندیجان) بود که از روستاهای عجم محسوب میشد که ابعاد در اهواز سکونت کرد».[۳۰]
وفات
از تاریخ وفات علی بن مهزیار اگاهی دقیقی در مشت وجود ندارد؛ اما سال رحلت اورا حدود ۲۵۴ق تقریب زده‌اند.[۳۱]
آرامگاه
بقعه علی بن مهزیار در اهواز
در دو شهر اهواز و جاجرم بقاع‌هایی به علی بن مهزیار منسوب میباشد، همسایه هر دو شهر بقاع شهر خویش را وابسته به علی بن مهزیار اهوازی می دانند.
بعضا بر این باورند که حرم علی بن مهزیار در شهر اهواز میباشد.[۳۲] بقاع‌ای نیز در دو کیلومتری شرق جاجرم و دربین آرامستان شهر قراردارد.[۳۳] که همسایه آن را از آن علی بن مهزیار میدانند.
توجیه آنها این میباشد که «مشابهت اسمی در بین علی بن مهزیار و علی بن ابراهیم بن مهزیار و نیز بیان برخی از روایات با کلمۀ قال ابن مهزیار سبب ساز به نادرست افتادن برخی از علمای رجال گردیده و هر دو نفر را یک کدام از دانسته‌اند. اهل یک محل جاجرم، که یک سری سال قبلی جهت تعمیر بنای آرامگاه خواجه مهزیار نبش قبر کرده بودند، اولاً جنازۀ او را سلامت یافته و از آن روز اعتقاد و باور جامعی پیدا کرده و نذورات فراوان می‌نمایند؛ ثانیاً سنگ قبری کشف کرده‌اند که روی آن مندرج «هذا مرقد ماهزیار» و قسمتی از سنگ هم خوانده نمی شود. اینگونه به حیث میرسد که آرامگاه جاجرم مرتبط با علی بن مهزیار و بقعۀ جان دار در اهواز مرتبط با علی بن ابراهیم بن مهزیار باشد.[۳۴]
فرزندان
محمد بن علی بن مهزیار[۳۵]
حسن بن علی بن مهزیار، او فرزندی به اسم محمد داشته و از مشایخ ابن قولویه مالک بی نقص الزیارات بوده میباشد.[۳۶]
برای پژوهش بیشتر
سایه خورشید: زندگینامه علی بن مهزیار اهوازی مسعود منفرد، قم، عصرجوان، ۲ تیر ۱۳۸۸
همایش‌ها
همایش‌هایی در دو شهر اهواز و جاجرم برای معرفی علی بن مهزیار اهوازی گرفته شد‌ه‌است.
در اهواز: ۷ مهر سال ۱۳۹۱ خورشیدی به عملکرد اداره وقف شهرستان همایش علی بن مهزیار برگزار شد.[۳۷] همینطور در ۱۶ شهریور نیز اینگونه همایشی درین شهر برگزار شد.[۳۸]
در جاجرم: ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ خورشیدی همایش علی بن مهزیار در جاجرم برگزار شد. همینطور شورای تمدن همگانی این شهر سالروز به دنیا آمدن امام جواد (ع) را در روزنگار این شهرستان به اسم روز «ابوالحسن علی بن مهزیار» نامگذاری کرد.[۳۹]
پانویس
هواخواهی از مذهب امامیه
به نوشته نجاشی، ابن مهزیار با علی بن اسباط که فطحی مذهب بود، مناظراتی داشت و مسائلی در این مورد در بین آن دو رد و بدل شوید. سرنوشت آن دو مسائل آیتم مشاجره خویش را پیش امام جواد(ع) بردند که‌این دستور، با رجوع و برگشت علی بن اسباط از نظریه فسخ خویش، خاتمه مسجد غدیر بلوار معلم مشهد یافت.[۱۷][۱۸]
کار‌های علمی
تالیفات
قرآنی: در قضیه قرآن دو کتاب به اسم‌های تعبیر و تفسیر[۱۹] و حروف القرآن[۲۰] داشته میباشد.
تاریخی: در تاریخ نیز کتاب‌های درباره زندگینامۀ پیامبران نوشتن کرده بوده‌میباشد.[۲۱] سید بن طاووس از کتاب ملاحم او نیز خاطر مسجد غدیر فلاحی مشهد می‌نماید.[۲۲]
فقاهتی: بیشتر کتاب‌های او شرعی میباشد. او مقالاتی در اشربه، بازرگانی و پیشه‌وری داشته[۲۳] کتاب الوضوء، کتاب الصلاة، کتاب الزکاة، کتاب الصوم، کتاب الحج، کتاب الطلاق، کتاب الحدود، کتاب الدیات، کتاب التفسیر، کتاب الفضائل، کتاب العتق و التدبیر، کتاب التجارات و الاجارات، کتاب المکاسب[۲۴] به فن تحریر در مسجد بابا غدیر مشهد آورده بود.
متعدد: همینطور کتاب المثالب، کتاب الدعاء، کتاب التجمل و المروة و کتاب المزار داشته میباشد.[۲۵]
اساتید
خوئی اساتید و عده ای که او از آنها ماجرا نقل کرده را بیشتراز پنجاه نفر بیان نموده است. ازجمله پر اسم و رسم‌ترین اساتید او این مسجد بابا قدرت مشهد افرادند:
محمد بن ابی عمیر
احمد بن اسحاق ابهری
احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی
حسن بن علی بن فضال
حسن بن دوستداشتنی
حسین بن سعید اهوازی
حماد بن عیسی جهنی
صفوان بن یحیی بجلی کوفی
عبدالله بن یحیی
محمد بن اسماعیل بن بزیع
محمد بن حسن قمی
ایوب بن نوح بن دراج[۲۶]
موسی بن قاسم[۲۷]
شاگردان
احمد بن محمد بن خالد برقی
ابراهیم بن هاشم قمی
بقیه سرویس ها
دیگر از سرویس ها او عبارت‌اند از:
شناساندن امام هادی (ع) به عموم پس از شهید شدن امام جواد (ع)
تبیین مسائل فقاهتی و پاسخگویی به سؤالات شرعی عموم
رساندن لحاظ فقاهتی امام به عموم
رواج ولایت امام جواد (ع) در کشور‌ایران زمین به ویژه اهواز
بر ذمه به چنگ آوردن وکالت امام جواد و امام هادی (ع)
برقراری رابطه عموم با امام، با وجود خفقان عباسی
منشأ وقار و نه بودن در اهواز[۲۸]
نگرش بزرگان
روضه خوان طوسی «وی دانشمندی گزینه اتکا و دارنده اعتقادی راسخ و درست بود و از اصحاب امام جواد (ع) و امام هادی (ع) نیز به اکانت می‌آمد».[۲۹]
کشی: از سایر رجال شناسان مشهور چنین از او حافظه می‌نماید: «علی بن مهزیار مسیحی بود اما پروردگار متعال اورا هدایت کرد. او از عموم هند(هندیجان) بود که از روستاهای عجم محسوب میشد که ابعاد در اهواز سکونت کرد».[۳۰]
وفات
از تاریخ وفات علی بن مهزیار اگاهی دقیقی در مشت وجود ندارد؛ اما سال رحلت اورا حدود ۲۵۴ق تقریب زده‌اند.[۳۱]
آرامگاه
بقعه علی بن مهزیار در اهواز
در دو شهر اهواز و جاجرم بقاع‌هایی به علی بن مهزیار منسوب میباشد، همسایه هر دو شهر بقاع شهر خویش را وابسته به علی بن مهزیار اهوازی می دانند.
بعضا بر این باورند که حرم علی بن مهزیار در شهر اهواز میباشد.[۳۲] بقاع‌ای نیز در دو کیلومتری شرق جاجرم و دربین آرامستان شهر قراردارد.[۳۳] که همسایه آن را از آن علی بن مهزیار میدانند.
توجیه آنها این میباشد که «مشابهت اسمی در بین علی بن مهزیار و علی بن ابراهیم بن مهزیار و نیز بیان برخی از روایات با کلمۀ قال ابن مهزیار سبب ساز به نادرست افتادن برخی از علمای رجال گردیده و هر دو نفر را یک کدام از دانسته‌اند. اهل یک محل جاجرم، که یک سری سال قبلی جهت تعمیر بنای آرامگاه خواجه مهزیار نبش قبر کرده بودند، اولاً جنازۀ او را سلامت یافته و از آن روز اعتقاد و باور جامعی پیدا کرده و نذورات فراوان می‌نمایند؛ ثانیاً سنگ قبری کشف کرده‌اند که روی آن مندرج «هذا مرقد ماهزیار» و قسمتی از سنگ هم خوانده نمی شود. اینگونه به حیث میرسد که آرامگاه جاجرم مرتبط با علی بن مهزیار و بقعۀ جان دار در اهواز مرتبط با علی بن ابراهیم بن مهزیار باشد.[۳۴]
فرزندان
محمد بن علی بن مهزیار[۳۵]
حسن بن علی بن مهزیار، او فرزندی به اسم محمد داشته و از مشایخ ابن قولویه مالک بی نقص الزیارات بوده میباشد.[۳۶]
برای پژوهش بیشتر
سایه خورشید: زندگینامه علی بن مهزیار اهوازی مسعود منفرد، قم، عصرجوان، ۲ تیر ۱۳۸۸
همایش‌ها
همایش‌هایی در دو شهر اهواز و جاجرم برای معرفی علی بن مهزیار اهوازی گرفته شد‌ه‌است.
در اهواز: ۷ مهر سال ۱۳۹۱ خورشیدی به عملکرد اداره وقف شهرستان همایش علی بن مهزیار برگزار شد.[۳۷] همینطور در ۱۶ شهریور نیز اینگونه همایشی درین شهر برگزار شد.[۳۸]
در جاجرم: ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ خورشیدی همایش علی بن مهزیار در جاجرم برگزار شد. همینطور شورای تمدن همگانی این شهر سالروز به دنیا آمدن امام جواد (ع) را در روزنگار این شهرستان به اسم روز «ابوالحسن علی بن مهزیار» نامگذاری کرد.[۳۹]
پانویس
راهنمای انتخاب مسجد مناسب برای برگزاری مراسم در مشهد