?????? ???? ???? ???? ??????? ????

فضائل و مناقب ابوذر
نبی(ص) خطاب به وی می فرماید: مرحبا یا این که ابوذر! تو از ما اهل بیت هستی.[۱۹] و یا این که در جایی دیگر درباره وی می فرماید: اسمان بر کسی سایه نیفکنده و زمین، احدی را نپرورانده که راستگوتر از ابوذر باشد.[۲۰] پیامبر خداوند(ص) در روایتی دیگر، ابوذر را در زهدو تقوا و خضوع و خشوع مانند عیسی بن مریم تعریف مسجد غدیر بلوار معلم مشهد نموده است.
[۲۱] در ماجرا دیگری حضرت خطاب به ابوذر فرموده: تو مردى از اهل فردوس هستى و چه‌طور این طور نباشد و هم اکنون آن که پس از اینجانب تورا به جرم محبتت به اهل بیت اینجانب از بقعه اینجانب طرد مى‌نمایند و از آن پس فقط زندگى کرده و غریب و فقط خواهى مرد و جماعتى به واسطه تو سعادتمند خواهند شد، آن ها کسانى میباشند که در تجهیز و مراسم‌تدفین تو سعى خواهند نمود، وی رفیقان اینجانب در فردوس جاوید خواهند بود، به عبارتی بهشتى که حقّ تعالى وعده‌اش را به متّقین داده مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.
[یادداشت ۱] [۲۲] این مضمون در باره ابوذر با عبارت گوناگون نقل گردیده‌است تحت عنوان مثال رسول(ص)بر طبق نقلی در باره ابوذر فرموده: خدواند اورا بخشش نماید که فقط معاش می‌نماید و فقط می‌میرد و صرفا برانگیخته گردد.[۲۳] [یادداشت ۲] از امام علی(ع) درباره ابوذر سؤال شد. امام(ع) فرمود: وی دارنده علمی میباشد که عموم از آن عاجزند و بر آن توکل زده در حالی که از آن چیزی معدود نمیشود.[۲۴] امیر مؤمنان(ع)، ابوذر را از عده ای می داند که پردیس مشتاق آن‌ها مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.
[۲۵]حضرت زهرا(س) به سلمان فرمود: سه خانم بسیار قشنگ غروب یک روز بعداز وفات پدرم نبی خداوند بر اینجانب وارد شدند و گفتند از زنان بهشتی می باشند به اسم‌های «ذرّه» بر‌ای ابوذر و «مقدوده» برای مقداد و «سَلمی» برای سلمان و گفتند آفریدگار والا آنها‌را برای ابوذر و مقداد و سلمان مسجد بابا قدرت مشهد آفریده میباشد. [۲۶]

امام باقر(ع) میفرماید: بعداز فرستاده آفریدگار(ص) تمامی اشخاص مرتد شدند و دست از علی(ع) کشیدند مگر سه نفر؛ سلمان، ابوذر و مقداد. برای عمار هم تردیدی عارض شد البته رجوع و برگشت.[۲۷][یادداشت ۳]

امام درست گو(ع) درباره عبادت ابوذر فرمود: بیشترین عبادت ابوذر اندیشه بود... آن قدر از واهمه پروردگار زاری کرد تا چشمانش مصدوم شد.[۲۸] امام درست گو(ع) در روایتی دیگر فرمود: ابوذر خاطرنشان کرد سه چیز را که عموم با آن معاند می باشند را دوست دارم؛ مرگ، فقر، بلا. امام(ع) در‌پی می فرماید: خواسته ابوذر این میباشد که مرگ در اطاعت پروردگار عالی میباشد از معاش در معصیت آفریدگار و بلا در طاعت معبود دوستداشتنی‌خیس از صدق در نافرمانی معبود و فقر در طاعت معبود عالی از بی‌نیازی در معصیت آفریدگار میباشد.[۲۹]

در منابع شیعی، ابوذر غفاری یکی موادتشکیل دهنده اربعه شیعه دربین سلمان، مقداد و عمار مذکور میباشد.[۳۰] روحانی موءثر حدیثی را از امام کاظم(ع) قصه می‌نماید که در روز قیامت، منادی ندا میدهد کجایند حواریان(یاران خاص) پیامبر خداوند که قول‌شکنی نکردند؟ پس سلمان، مقداد و ابوذر از جا برمی‌خیزند.[۳۱]

آقابزرگ تهرانی، دو کتاب «خبر‌ها أبی ذرّ» تألیف ابو منصور ظفر بن حمدون بادرائی[۳۲] و «أخبار أبی ذر الغِفاری و فضائله» تاثیر روحانی صدوق[۳۳] را در زمینه‌ی احوالات و فضائل ابوذر اسم میبرد.

سید علی‌خان مدنی درباره ابوذر می‌نویسد: او از عالمان والا و زاهدان والامقام بود که در سال، چهارصد دینار رحمت میکرد و چیزی را نمی‌اندوخت.[۳۴]

بحرالعلوم، ابوذر را یک کدام از حواریونی می داند که بر شیوه سیّدالمرسلین تکان کرد و در بیان مناقب اهل بیت(ع) و معایب و رذایل معاندان آن ها سرسخت بود.[۳۵]

ابونعیم اصفهانی نیز میگوید: ابوذر فرستاده اسلام(ص) را سرویس کرد و اصول را حافظه گرفت و غیر آن را کنار گذارد...او شکاف کننده رباخواری پیش از نزول شریعت اسلام و احکام الهی بود. در منش حق، شماتت سرزنش‌گران بر او فائق نمی‌آمد و اقتدار حکّام، او‌را به خواری نمی‌افکند.[۳۶]

فضائل و مناقب ابوذر
نبی(ص) خطاب به وی می فرماید: مرحبا یا این که ابوذر! تو از ما اهل بیت هستی.[۱۹] و یا این که در جایی دیگر درباره وی می فرماید: اسمان بر کسی سایه نیفکنده و زمین، احدی را نپرورانده که راستگوتر از ابوذر باشد.[۲۰] پیامبر خداوند(ص) در روایتی دیگر، ابوذر را در زهدو تقوا و خضوع و خشوع مانند عیسی بن مریم تعریف مسجد غدیر بلوار معلم مشهد نموده است.
[۲۱] در ماجرا دیگری حضرت خطاب به ابوذر فرموده: تو مردى از اهل فردوس هستى و چه‌طور این طور نباشد و هم اکنون آن که پس از اینجانب تورا به جرم محبتت به اهل بیت اینجانب از بقعه اینجانب طرد مى‌نمایند و از آن پس فقط زندگى کرده و غریب و فقط خواهى مرد و جماعتى به واسطه تو سعادتمند خواهند شد، آن ها کسانى میباشند که در تجهیز و مراسم‌تدفین تو سعى خواهند نمود، وی رفیقان اینجانب در فردوس جاوید خواهند بود، به عبارتی بهشتى که حقّ تعالى وعده‌اش را به متّقین داده مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.
[یادداشت ۱] [۲۲] این مضمون در باره ابوذر با عبارت گوناگون نقل گردیده‌است تحت عنوان مثال رسول(ص)بر طبق نقلی در باره ابوذر فرموده: خدواند اورا بخشش نماید که فقط معاش می‌نماید و فقط می‌میرد و صرفا برانگیخته گردد.[۲۳] [یادداشت ۲] از امام علی(ع) درباره ابوذر سؤال شد. امام(ع) فرمود: وی دارنده علمی میباشد که عموم از آن عاجزند و بر آن توکل زده در حالی که از آن چیزی معدود نمیشود.[۲۴] امیر مؤمنان(ع)، ابوذر را از عده ای می داند که پردیس مشتاق آن‌ها مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.
[۲۵]حضرت زهرا(س) به سلمان فرمود: سه خانم بسیار قشنگ غروب یک روز بعداز وفات پدرم نبی خداوند بر اینجانب وارد شدند و گفتند از زنان بهشتی می باشند به اسم‌های «ذرّه» بر‌ای ابوذر و «مقدوده» برای مقداد و «سَلمی» برای سلمان و گفتند آفریدگار والا آنها‌را برای ابوذر و مقداد و سلمان مسجد بابا قدرت مشهد آفریده میباشد. [۲۶]

امام باقر(ع) میفرماید: بعداز فرستاده آفریدگار(ص) تمامی اشخاص مرتد شدند و دست از علی(ع) کشیدند مگر سه نفر؛ سلمان، ابوذر و مقداد. برای عمار هم تردیدی عارض شد البته رجوع و برگشت.[۲۷][یادداشت ۳]

امام درست گو(ع) درباره عبادت ابوذر فرمود: بیشترین عبادت ابوذر اندیشه بود... آن قدر از واهمه پروردگار زاری کرد تا چشمانش مصدوم شد.[۲۸] امام درست گو(ع) در روایتی دیگر فرمود: ابوذر خاطرنشان کرد سه چیز را که عموم با آن معاند می باشند را دوست دارم؛ مرگ، فقر، بلا. امام(ع) در‌پی می فرماید: خواسته ابوذر این میباشد که مرگ در اطاعت پروردگار عالی میباشد از معاش در معصیت آفریدگار و بلا در طاعت معبود دوستداشتنی‌خیس از صدق در نافرمانی معبود و فقر در طاعت معبود عالی از بی‌نیازی در معصیت آفریدگار میباشد.[۲۹]

در منابع شیعی، ابوذر غفاری یکی موادتشکیل دهنده اربعه شیعه دربین سلمان، مقداد و عمار مذکور میباشد.[۳۰] روحانی موءثر حدیثی را از امام کاظم(ع) قصه می‌نماید که در روز قیامت، منادی ندا میدهد کجایند حواریان(یاران خاص) پیامبر خداوند که قول‌شکنی نکردند؟ پس سلمان، مقداد و ابوذر از جا برمی‌خیزند.[۳۱]

آقابزرگ تهرانی، دو کتاب «خبر‌ها أبی ذرّ» تألیف ابو منصور ظفر بن حمدون بادرائی[۳۲] و «أخبار أبی ذر الغِفاری و فضائله» تاثیر روحانی صدوق[۳۳] را در زمینه‌ی احوالات و فضائل ابوذر اسم میبرد.

سید علی‌خان مدنی درباره ابوذر می‌نویسد: او از عالمان والا و زاهدان والامقام بود که در سال، چهارصد دینار رحمت میکرد و چیزی را نمی‌اندوخت.[۳۴]

بحرالعلوم، ابوذر را یک کدام از حواریونی می داند که بر شیوه سیّدالمرسلین تکان کرد و در بیان مناقب اهل بیت(ع) و معایب و رذایل معاندان آن ها سرسخت بود.[۳۵]

ابونعیم اصفهانی نیز میگوید: ابوذر فرستاده اسلام(ص) را سرویس کرد و اصول را حافظه گرفت و غیر آن را کنار گذارد...او شکاف کننده رباخواری پیش از نزول شریعت اسلام و احکام الهی بود. در منش حق، شماتت سرزنش‌گران بر او فائق نمی‌آمد و اقتدار حکّام، او‌را به خواری نمی‌افکند.[۳۶]