?????? ???? ???? ???? ??????? ????

حضور ابن ابی جمهور در مشهد

ابن ابی جمهور که مکرر به مشهد مهاجرت می‌کرده، مدتها درین شهر اقامت و افاده علمی داشته میباشد؛ مثلا در یکی اقامت هایش درین شهر مباحث کتاب کشف البراهین خویش را، که کتابی کلامی و شرحی میباشد بر رساله زادالمسافرین خویش وی، به طور درس در خانه همین سیدمحسن بن محمد رضوی القا و املا کرده و در ۸۷۸ از املای آن سوا گردیده است.[۲۰] هم در سال جاری میباشد که ابن ابی جمهور با عالمی سنّی مذهب که از وی با وصف «فاضل هروی» حافظه کرده طی سه مجلس راجع‌به حقانیت مذهب تشیع در خانه این سیدمحسن بن محمد و نیز در «مکتب»ای که نامی از آن نیاورده مناظره آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است

.[۲۱] ابن ابی جمهور نخست این مناظره اظهار میدارد که سیدمحسن بن محمد رضوی و کثیری از عموم مشهد در جلسات درسی فقه و حرف او حضور می‌یافته‌اند.[۲۲] به لحاظ می رسد ابن ابی جمهور تا نقطه پایان قدمت در مشهد باقی مانده و به شغل علمی خویش ادامه داده و هم درین شهر وفات یافته باشد. حضور زمانبر بازه دانشمندی زیرا ابن ابی جمهور در مشهد و تألیف چندین کتاب در‌این شهر و برگزاری جلسات درس و مناظره، وجود اطراف علمی فعال درین شهر را محتمل‌خیس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می‌سازد.

در قرن دهم
درین عصر منشوری از سوی شاه حسین بایقرا(درگذشت: ۹۱۱ق) حکم دهنده گورگانی در هرات، درباره شخصی بنام سیدمحمد موسوی صادر گردیده که در آن از وی تحت عنوان «افضل اکابر المحدثین» و «مستجمع جمیع کمالات صوری و معنوی» خاطر گردیده‌است، وی این فرد را تحت عنوان متصدی یاددادن و درس دادن دانش حدیث و صدور احکام فقهی در مقبره حضرت رضا(ع) منسوب کرده و نافذ بودن احکام صادره از سوی دیگر علما و قضات این منطقه نیز به تأیید و امضای او رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد موکول شد‌ه‌است.[۲۳]

قرن دهم
در طی صفویان، تنی چند از عالمان از شهرهای مجاورت و نیز از مرکز ها شیعه‌نشین شام مانند جبل دلیل (لبنان فعلی) به مشهد آمدند.

یک کدام از مهم ترین این شخصیت‌ها حسین بن عبدالصمد حارثی، بابا روحانی بهائی، میباشد که مدتی هم سمت روحانی الاسلامی مشهد را ذمه ‌دار بود و پاره‌ای از کتاب‌های خویش را در مشهد نوشت،[۲۴] و از وی اساسی‌خیس و تأثیرگذارتر روحانی حر عاملی بود که در زمانه پختگی علمی خویش به مشهد هجرت کرد و سالهای زیاد به درس دادن فقه، حدیث و تألیف عمده اثرها خویش در‌این شهر پرداخت. اخوی وی نیز بعد از مرگ او روضه خوان الاسلام مشهد شد و سالها در‌این شهر به تألیف و درس دادن درگیر بود. حرّ عاملی گستردن هم اکنون شماری از سایر عالمان مهاجر از جبل برهان لبنان به مشهد را در امل الآمل خویش آورده شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۲۵]
برای مثال عالمان دارای اسم و رسم که در حوزه علمیه مشهد در زمان صفویه علم آموزی یا این که درس دادن کرده‌اند میرداماد میباشد که قبل از مهاجرت به قزوین، اول عصر تحصیلات خویش را در علم ها عقلی و نقلی و ریاضی در مشهد سپری کرد و در همین شهر به مرحله استادی درین فوت و فن رسید.
حکم دهنده نورالله شوشتری هم ابتدا روزگار تحصیلات خویش از ۹۷۹ تا ۹۹۲ در مشهد اقامت داشت و درس خواند. معلم اساسی وی در بیشتر علم ها نیز دانشمند پرمایه‌ای به اسم میرعبدالواحد بن علی شوشتری بود.[۲۶] نوراللّه شوشتری، علاوه بر تعریف‌و‌تمجید از معلم خویش، از مباحث کلامی مطرح در آن پیمان بین استادش با بعضی از طلاب و علما حرف به در میان آورده میباشد.[۲۷] یکی از دیگر از شاگردان مولی عبدالواحد فردی به اسم سید محسن بن شریف حسینی میباشد که در علم ها عقلی و نقلی تألیفاتی داشته و در فتنه ازبکان در مشهد به قتل رسیده میباشد.[۲۸]
روحانی لطف الله میسی نیز در جوانی از جبل ادله لبنان به مشهد کوچ کرد و در‌این شهر نزد استادانی زیرا ملا عبدالله بن محمود شوشتری (کشته شده در ۹۹۷ در حمله ازبکان به مشهد) علم آموزی کرد و بعد از شهیدشدن استادش به اصفهان رفت.[۲۹]
حسین اردکانی یزدی متکلم بعد از ظهر فرمانروا طهماسب و از مهم ترین شاگردان روحانی بهائی نیز در مشهد درس دادن داشته و بر کتاب‌هایی زیرا خلاصةالحساب روضه خوان بهائی و تجرید طوسی تفصیل نوشته میباشد.[۳۰]
یک کدام از مشاهیر اواخر بعد از ظهر صفوی آقا ابراهیم مشهدی (متوفی ۱۱۴۸) میباشد که در حکمت، حرف و فقه آوازه داشته و کتابهای متعددی در این مورد‌ها نوشته میباشد.[۳۱]

حضور ابن ابی جمهور در مشهد

ابن ابی جمهور که مکرر به مشهد مهاجرت می‌کرده، مدتها درین شهر اقامت و افاده علمی داشته میباشد؛ مثلا در یکی اقامت هایش درین شهر مباحث کتاب کشف البراهین خویش را، که کتابی کلامی و شرحی میباشد بر رساله زادالمسافرین خویش وی، به طور درس در خانه همین سیدمحسن بن محمد رضوی القا و املا کرده و در ۸۷۸ از املای آن سوا گردیده است.[۲۰] هم در سال جاری میباشد که ابن ابی جمهور با عالمی سنّی مذهب که از وی با وصف «فاضل هروی» حافظه کرده طی سه مجلس راجع‌به حقانیت مذهب تشیع در خانه این سیدمحسن بن محمد و نیز در «مکتب»ای که نامی از آن نیاورده مناظره آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است

.[۲۱] ابن ابی جمهور نخست این مناظره اظهار میدارد که سیدمحسن بن محمد رضوی و کثیری از عموم مشهد در جلسات درسی فقه و حرف او حضور می‌یافته‌اند.[۲۲] به لحاظ می رسد ابن ابی جمهور تا نقطه پایان قدمت در مشهد باقی مانده و به شغل علمی خویش ادامه داده و هم درین شهر وفات یافته باشد. حضور زمانبر بازه دانشمندی زیرا ابن ابی جمهور در مشهد و تألیف چندین کتاب در‌این شهر و برگزاری جلسات درس و مناظره، وجود اطراف علمی فعال درین شهر را محتمل‌خیس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می‌سازد.

در قرن دهم
درین عصر منشوری از سوی شاه حسین بایقرا(درگذشت: ۹۱۱ق) حکم دهنده گورگانی در هرات، درباره شخصی بنام سیدمحمد موسوی صادر گردیده که در آن از وی تحت عنوان «افضل اکابر المحدثین» و «مستجمع جمیع کمالات صوری و معنوی» خاطر گردیده‌است، وی این فرد را تحت عنوان متصدی یاددادن و درس دادن دانش حدیث و صدور احکام فقهی در مقبره حضرت رضا(ع) منسوب کرده و نافذ بودن احکام صادره از سوی دیگر علما و قضات این منطقه نیز به تأیید و امضای او رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد موکول شد‌ه‌است.[۲۳]

قرن دهم
در طی صفویان، تنی چند از عالمان از شهرهای مجاورت و نیز از مرکز ها شیعه‌نشین شام مانند جبل دلیل (لبنان فعلی) به مشهد آمدند.

یک کدام از مهم ترین این شخصیت‌ها حسین بن عبدالصمد حارثی، بابا روحانی بهائی، میباشد که مدتی هم سمت روحانی الاسلامی مشهد را ذمه ‌دار بود و پاره‌ای از کتاب‌های خویش را در مشهد نوشت،[۲۴] و از وی اساسی‌خیس و تأثیرگذارتر روحانی حر عاملی بود که در زمانه پختگی علمی خویش به مشهد هجرت کرد و سالهای زیاد به درس دادن فقه، حدیث و تألیف عمده اثرها خویش در‌این شهر پرداخت. اخوی وی نیز بعد از مرگ او روضه خوان الاسلام مشهد شد و سالها در‌این شهر به تألیف و درس دادن درگیر بود. حرّ عاملی گستردن هم اکنون شماری از سایر عالمان مهاجر از جبل برهان لبنان به مشهد را در امل الآمل خویش آورده شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۲۵]
برای مثال عالمان دارای اسم و رسم که در حوزه علمیه مشهد در زمان صفویه علم آموزی یا این که درس دادن کرده‌اند میرداماد میباشد که قبل از مهاجرت به قزوین، اول عصر تحصیلات خویش را در علم ها عقلی و نقلی و ریاضی در مشهد سپری کرد و در همین شهر به مرحله استادی درین فوت و فن رسید.
حکم دهنده نورالله شوشتری هم ابتدا روزگار تحصیلات خویش از ۹۷۹ تا ۹۹۲ در مشهد اقامت داشت و درس خواند. معلم اساسی وی در بیشتر علم ها نیز دانشمند پرمایه‌ای به اسم میرعبدالواحد بن علی شوشتری بود.[۲۶] نوراللّه شوشتری، علاوه بر تعریف‌و‌تمجید از معلم خویش، از مباحث کلامی مطرح در آن پیمان بین استادش با بعضی از طلاب و علما حرف به در میان آورده میباشد.[۲۷] یکی از دیگر از شاگردان مولی عبدالواحد فردی به اسم سید محسن بن شریف حسینی میباشد که در علم ها عقلی و نقلی تألیفاتی داشته و در فتنه ازبکان در مشهد به قتل رسیده میباشد.[۲۸]
روحانی لطف الله میسی نیز در جوانی از جبل ادله لبنان به مشهد کوچ کرد و در‌این شهر نزد استادانی زیرا ملا عبدالله بن محمود شوشتری (کشته شده در ۹۹۷ در حمله ازبکان به مشهد) علم آموزی کرد و بعد از شهیدشدن استادش به اصفهان رفت.[۲۹]
حسین اردکانی یزدی متکلم بعد از ظهر فرمانروا طهماسب و از مهم ترین شاگردان روحانی بهائی نیز در مشهد درس دادن داشته و بر کتاب‌هایی زیرا خلاصةالحساب روضه خوان بهائی و تجرید طوسی تفصیل نوشته میباشد.[۳۰]
یک کدام از مشاهیر اواخر بعد از ظهر صفوی آقا ابراهیم مشهدی (متوفی ۱۱۴۸) میباشد که در حکمت، حرف و فقه آوازه داشته و کتابهای متعددی در این مورد‌ها نوشته میباشد.[۳۱]