?????? ???? ???? ???? ??????? ????

احکام و آداب قضاوت
قضاوت واجب کفایی میباشد، ولی در حالتی‌که توانگری فرد برای قضاوت اختصاصی بوده، یا این که یک جای سوای حکم کننده ما‌نده باشد، قبول قضاوت برای اشخاصِ دارای شرایط به واجب عینی تبدیل مسجد غدیر بلوار معلم مشهد می گردد.[۱۳]
حکم کننده در حالتی‌که نسبت به موضوعی در دعوای طرفین دانش پیدا کرد، میتواند بر پایه ی علمش شغل نماید و حتی در صورتی شهود حاضر در دادگاه و یا این که قَسم یکی‌از طرفین پیکار مخالف با دانش حکم کننده بود، نباید به شهیدشدن شهود و یا این که قولِ فرد توجه نماید.[۱۴]
بر پایه ی بعضا احادیث حکم دهنده نباید در حالت خشم و عصبانیت به عمل خویش درگیر مسجد غدیر فلاحی مشهد باشد.[۱۵]
می‌اقتدار اجرت حکم دهنده را از مال همه مردم پرداخت کرد.[۱۶]
امام راست گو(ع) درباره اقسام چهارگانه قاضیان:
قاضيان بر چهار گروه‌اند،سه دستۀ آن‌ها در دوزخند و یک دستۀ وی در فردوس: ویّل مردى که حکم به ستم و ناروا مى‌نماید و خویش هم مى‌داند که چه کرده،پس وی اهل جهنم میباشد،دوم مردى که حکم به ناروا مى‌نماید، و نمى‌فهمد که حکمش خطا میباشد،وی نیز اهل حریق میباشد،و سوم مردى که حکم به حقّ‌ و راستى مى‌نماید ولى خویش نمى‌داند که چه نموده است،وی نیز اهل دوزخ وجهنم میباشد،و امّا چهارم:آن کس که حکم به حقّ‌ مى‌نماید و خویش نيز حقّ‌ و فسخ را مى‌شناسد،اين مرد اهل فردوس مسجد بابا غدیر مشهد خواهد بود.

منبع: حرّانی، تحف العقول، ترجمه جعفری، ۱۴۰۴ق، ص۳۶۵

اخذ زیر میزی در قضاوت حرام میباشد.[۱۷] هم‌اینگونه حکم دهنده‌ای که زیر میزی می گیرد هرچند براساس قواعد و به حق حکم صادر نماید ولی زیرا با به دست آوردن زیرمیزی گناهکار گردیده است حکمش نافذ وجود ندارد مگر این که بعداز به چنگ آوردن زیر میزی توبه نماید. [۱۸]هر یک‌سری در میان زیر میزی و کادو و مانند آن تفاوت میباشد اما درصورتی که کادو و هبه به قصد صدور حکم حکم دهنده به عایدی اهداکننده باشد قادر است باج یا این که در حکم مسجد بابا قدرت مشهد باج باشد.[۱۹]
رعایت عدل و داد در درود کردن و محل نشستن طرفین و صحبت بیان کردن و دقت به طرفین و گوش کردن به بیانات طرفین.[۲۰]
رعایت عدل و داد در صدور حکم [۲۱]
تک نگاری‌ها
قضاوت در اسلام، نوشته: محمدیوسفی ، محمدرضا، لطفی ، مریم،کامکارهفشجانی ، مصطفی. طهران انتشار فرواک، ۱۴۰۰ش.[۲۲]
دانش قضاوت در اسلام از نگرش کتاب و سنت تألیف محمد صادقی تهرانی، قم، انتشار شکرانه ، ۱۳۹۲ش. صادقی براین اعتقادوباور میباشد که چنان‌چه رهبری جامعه اسلامی بایستی منتفع از دو سپس اجتهاد دینی و سیاسی باشد حکم کننده شرع هم می بایست چنین باشد چون قضاوت ورژن دوم امامت میباشد. او قضاوت را در درجه در آغاز از آنِ الله دانسته و بعد از آن رسول و امامان و فقیهان را حائز این جايگاه برشمرده میباشد. [۲۳]
خلق و آداب قضاوت، محمدکاظم بهرامی، قم تکثیر معارف، ۱۳۹۵ش. کتاب دارنده چهاربخش میباشد که عبارتند از: اخلاق و رفتار وآداب، منزلت قضاوت و دادرسی در اسلام، موقعیت و خصوصیت‌های حکم دهنده، آداب دادرسی. [۲۴]
پانویس
مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی، فرهنگ وتمدن فقه، ۱۳۹۵ش، ج۶، ص۶۳۴ ؛ مشکینی، مصطلحات الفقه، ۱۴۱۹ق، ص۴۲۹.
جامع‌المدارک، خوانساری، ۱۴۰۵ق، ج۶، ص۳.
القضاء و الشهادات، انصاری، ۱۴۱۵ق، ص۲۵.
مشکینی، مصطلحات الفقه، ۱۳۸۱ش، ص۴۲۹.
وسائل الشیعة، ۱۴۳۰ق، ج۲۱، ص۱۱ ؛ نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، طومار ۵۳، ص۳۳۲.
امام خمینی، تحریرالوسیله، مؤسسه دارالعلم،‌ ج۲، ص۴۰۵
حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق،‌ ج۲۷، ص۱۱.

احکام و آداب قضاوت
قضاوت واجب کفایی میباشد، ولی در حالتی‌که توانگری فرد برای قضاوت اختصاصی بوده، یا این که یک جای سوای حکم کننده ما‌نده باشد، قبول قضاوت برای اشخاصِ دارای شرایط به واجب عینی تبدیل مسجد غدیر بلوار معلم مشهد می گردد.[۱۳]
حکم کننده در حالتی‌که نسبت به موضوعی در دعوای طرفین دانش پیدا کرد، میتواند بر پایه ی علمش شغل نماید و حتی در صورتی شهود حاضر در دادگاه و یا این که قَسم یکی‌از طرفین پیکار مخالف با دانش حکم کننده بود، نباید به شهیدشدن شهود و یا این که قولِ فرد توجه نماید.[۱۴]
بر پایه ی بعضا احادیث حکم دهنده نباید در حالت خشم و عصبانیت به عمل خویش درگیر مسجد غدیر فلاحی مشهد باشد.[۱۵]
می‌اقتدار اجرت حکم دهنده را از مال همه مردم پرداخت کرد.[۱۶]
امام راست گو(ع) درباره اقسام چهارگانه قاضیان:
قاضيان بر چهار گروه‌اند،سه دستۀ آن‌ها در دوزخند و یک دستۀ وی در فردوس: ویّل مردى که حکم به ستم و ناروا مى‌نماید و خویش هم مى‌داند که چه کرده،پس وی اهل جهنم میباشد،دوم مردى که حکم به ناروا مى‌نماید، و نمى‌فهمد که حکمش خطا میباشد،وی نیز اهل حریق میباشد،و سوم مردى که حکم به حقّ‌ و راستى مى‌نماید ولى خویش نمى‌داند که چه نموده است،وی نیز اهل دوزخ وجهنم میباشد،و امّا چهارم:آن کس که حکم به حقّ‌ مى‌نماید و خویش نيز حقّ‌ و فسخ را مى‌شناسد،اين مرد اهل فردوس مسجد بابا غدیر مشهد خواهد بود.

منبع: حرّانی، تحف العقول، ترجمه جعفری، ۱۴۰۴ق، ص۳۶۵

اخذ زیر میزی در قضاوت حرام میباشد.[۱۷] هم‌اینگونه حکم دهنده‌ای که زیر میزی می گیرد هرچند براساس قواعد و به حق حکم صادر نماید ولی زیرا با به دست آوردن زیرمیزی گناهکار گردیده است حکمش نافذ وجود ندارد مگر این که بعداز به چنگ آوردن زیر میزی توبه نماید. [۱۸]هر یک‌سری در میان زیر میزی و کادو و مانند آن تفاوت میباشد اما درصورتی که کادو و هبه به قصد صدور حکم حکم دهنده به عایدی اهداکننده باشد قادر است باج یا این که در حکم مسجد بابا قدرت مشهد باج باشد.[۱۹]
رعایت عدل و داد در درود کردن و محل نشستن طرفین و صحبت بیان کردن و دقت به طرفین و گوش کردن به بیانات طرفین.[۲۰]
رعایت عدل و داد در صدور حکم [۲۱]
تک نگاری‌ها
قضاوت در اسلام، نوشته: محمدیوسفی ، محمدرضا، لطفی ، مریم،کامکارهفشجانی ، مصطفی. طهران انتشار فرواک، ۱۴۰۰ش.[۲۲]
دانش قضاوت در اسلام از نگرش کتاب و سنت تألیف محمد صادقی تهرانی، قم، انتشار شکرانه ، ۱۳۹۲ش. صادقی براین اعتقادوباور میباشد که چنان‌چه رهبری جامعه اسلامی بایستی منتفع از دو سپس اجتهاد دینی و سیاسی باشد حکم کننده شرع هم می بایست چنین باشد چون قضاوت ورژن دوم امامت میباشد. او قضاوت را در درجه در آغاز از آنِ الله دانسته و بعد از آن رسول و امامان و فقیهان را حائز این جايگاه برشمرده میباشد. [۲۳]
خلق و آداب قضاوت، محمدکاظم بهرامی، قم تکثیر معارف، ۱۳۹۵ش. کتاب دارنده چهاربخش میباشد که عبارتند از: اخلاق و رفتار وآداب، منزلت قضاوت و دادرسی در اسلام، موقعیت و خصوصیت‌های حکم دهنده، آداب دادرسی. [۲۴]
پانویس
مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی، فرهنگ وتمدن فقه، ۱۳۹۵ش، ج۶، ص۶۳۴ ؛ مشکینی، مصطلحات الفقه، ۱۴۱۹ق، ص۴۲۹.
جامع‌المدارک، خوانساری، ۱۴۰۵ق، ج۶، ص۳.
القضاء و الشهادات، انصاری، ۱۴۱۵ق، ص۲۵.
مشکینی، مصطلحات الفقه، ۱۳۸۱ش، ص۴۲۹.
وسائل الشیعة، ۱۴۳۰ق، ج۲۱، ص۱۱ ؛ نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، طومار ۵۳، ص۳۳۲.
امام خمینی، تحریرالوسیله، مؤسسه دارالعلم،‌ ج۲، ص۴۰۵
حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق،‌ ج۲۷، ص۱۱.