تَدرستُ اِعتقاداتِ الاِمامیّة یا این که تَدرستُ الاعتقاد کتابی در علم صحبت از روحانی اثر گذار(درگذشت ۴۱۳ق) میباشد. این کتاب، تفصیل و نقدی میباشد بر کتاب «الاعتقادات»، نوشته روحانی صدوق. برخلاف روحانی صدوق که برای ثابت مطالب صرفا بر آیه ها قرآن و احادیث توکل نموده است، روحانی اثرگذار از طریق عقلی سود کرده مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.
بداء، سؤال در قبر، قضا و قدر، معنای اسمان، رجعت و کیفیت نزول وحی ازجمله مسائل کتاب میباشد. در تصحیح الاعتقاد نقد عمده روحانی موثر بر روضه خوان صدوق این میباشد که او در ثابت اعتقادات و تعبیر و تفسیر آیهها و احادیث اعتناِ عقلانیِ کافی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ندارد.
تعدادی ورژن خطی از تصحیح الاعتقاد در کتابخانههای مجلس شورای اسلامی و آستان قدس رضوی مو جود میباشد. کتاب چنددفعه چاپ گردیده و به فارسی هم ترجمه رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیده است.
تالیف کننده
نوشتهعلمیٔ اساسی: روحانی اثر گذار
محمد بن محمد بن نعمان دارای اسم و رسم به روضه خوان اثرگذار از علمای شیعه دوازدهامامی در قرن چهارم و پنجم قمری میباشد.[۱] او از شاگردان روحانی صدوق بوده میباشد و سید رضی، سید مرتضی و روحانی طوسی از شاگردان وی شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بودهاند.[۲]
روحانی طوسی برای وی مقام بلندی در علمهای حرف و فقه قائل شدهاست.[۳] ابنندیم هم او را بابا سخن شیعه معرفی نموده است.[۴]
المُقنَعَة در فقه، اوائل المقالات در سخن و الاِرشاد در گستردن درحال حاضر امامان شیعه از دارای شهرتترین تألیفات روضه خوان موثر میباشد.[۵]
گستردن کتاب الاعتقادات
کتاب تصحیح الاعتقادات، شرحی میباشد بر کتاب الاعتقادات یا این که اعتقادات الامامیه نوشته روضه خوان صدوق که در آن مهم ترین اعتقادات شیعه امامیه آمده میباشد. [۶] به عبارتیطور که از تیتر تصحیح الاعتقادات پیدا میباشد، عملکرد روضه خوان اثرگذار بر آن بوده میباشد تا بینشهای استادش روضه خوان صدوق را درباره اعتقادات شیعه امامیه عیب گیری و تصحیح نماید.[۷] روحانی صدوق در کتاب الاعتقادات برای ثابت اعتقادات شیعه از نشانهها قرآن و روایات امداد گرفته میباشد؛ البته روحانی موثر در گستردن این کتاب از طریق عقلی هم منفعت گرفته میباشد.[۸]
ازجمله امتیازات کتاب تصحیح الاعتقاد را آن می دانند که دو طرز فکری متعدد در سخن شیعه را منعکس مینماید: روشی که به برهانهای عقلی اعتنا نمینماید و بر احادیث مبتنی میباشد و مکتبی که به عقل قیمت می دهد و آن را به حیث فقاهتی دارای اعتبار میداند.[۹]
محتوای کتاب
روحانی موءثر در تصحیح الاعتقادات بارها بر روحانی صدوق خرده گرفته میباشد که همانند اصحاب حدیث به دلیلهای عقلی بیدقت میباشد و فقط بر احادیث توکل مینماید.[۱۰] برخی اشکالات روضه خوان موثر بر روضه خوان صدوق درین کتاب عبارت میباشد از: تعبیر خطا نشانهها قرآن، عدم استناد به احادیث درست، بیتوجهی از معنای صحیح برخی لفظ ها جانور در قرآن و احادیث، تقلید از طرز اهل حدیث در برداشت از احادیث، یعنی عدم عملکرد عقلانی کافی به معنی احادیث.[۱۱]
اولیه مقاله کتاب به تعبیر و تفسیر آیه يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ (روزى كه كار، زار و رهايى مشقت بار گردد.) تخصیص داراست. روضه خوان موثر در تعبیر و تفسیر آیه گفته که در روز قیامت از موضوعی تعالی و طاقت فرسا پردهبرداری میگردد که به عبارتی حسابرسی ایفا و جایزه و کیفر دادن بر آنها و نیز آشکار شدن اسرار و ظاهرشدن درونها میباشد.[۱۲]
نظرها خاص
روحانی موثر بر این اطمینان میباشد طب، آشنایی واقعیت بیماری و دارو میباشد که جز از روش معبود بدست نمیآید. طبیبان این دانش را از انبیاء آموختهاند و انبیاء نیز آن را از روش وحی از آفریدگار اخذ کردهاند و احادیث امامان(ع) نیز تفسیرکننده این دانش میباشد.[۱۳]
روحانی موثر در باب عصمت و طهارت انبیا و امامان اینگونه میگوید که آنها بعد از منزلت رسالت و امامت، دارنده پاکی هستند. ولی پیش از وصال بدین منزلت دلیلی بر پاکی نیست و دراین مورد توقف مینماید.[۱۴]
در خصوص شهیدشدن امامان شیعه نیز روحانی اثر گذار اعتقاد دارد که امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و امام موسی کاظم(ع) مطلقا شهید گردیدهاند و در زمینه ی امام رضا(ع) نیز عهدوپیمان توانمند بر شهیدشدن وی میباشد. ولی راجعبه امامان دیگر دلیلی بر شهیدشدن آنها نیست.[۱۵]
ساختار کتاب
تصحیح الاعتقاد در ۲۸ فصل تهیه و تنظیم گردیدهاست. برخی از فصلهای آن به تفصیل تحت میباشد:
تفاوت میان جبر و سپردن
عزم و مشیت
معنای بداء
لوح و مداد
نفوس و ارواح
سؤال در قبر
قضا و قدر
معنای آسمان
رجعت
کیفیت نزول وحی
فردوس و دوزخ
پاکی
تقیه
پزشکی[۱۶]
تَدرستُ اِعتقاداتِ الاِمامیّة یا این که تَدرستُ الاعتقاد کتابی در علم صحبت از روحانی اثر گذار(درگذشت ۴۱۳ق) میباشد. این کتاب، تفصیل و نقدی میباشد بر کتاب «الاعتقادات»، نوشته روحانی صدوق. برخلاف روحانی صدوق که برای ثابت مطالب صرفا بر آیه ها قرآن و احادیث توکل نموده است، روحانی اثرگذار از طریق عقلی سود کرده مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.
بداء، سؤال در قبر، قضا و قدر، معنای اسمان، رجعت و کیفیت نزول وحی ازجمله مسائل کتاب میباشد. در تصحیح الاعتقاد نقد عمده روحانی موثر بر روضه خوان صدوق این میباشد که او در ثابت اعتقادات و تعبیر و تفسیر آیهها و احادیث اعتناِ عقلانیِ کافی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ندارد.
تعدادی ورژن خطی از تصحیح الاعتقاد در کتابخانههای مجلس شورای اسلامی و آستان قدس رضوی مو جود میباشد. کتاب چنددفعه چاپ گردیده و به فارسی هم ترجمه رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیده است.
تالیف کننده
نوشتهعلمیٔ اساسی: روحانی اثر گذار
محمد بن محمد بن نعمان دارای اسم و رسم به روضه خوان اثرگذار از علمای شیعه دوازدهامامی در قرن چهارم و پنجم قمری میباشد.[۱] او از شاگردان روحانی صدوق بوده میباشد و سید رضی، سید مرتضی و روحانی طوسی از شاگردان وی شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بودهاند.[۲]
روحانی طوسی برای وی مقام بلندی در علمهای حرف و فقه قائل شدهاست.[۳] ابنندیم هم او را بابا سخن شیعه معرفی نموده است.[۴]
المُقنَعَة در فقه، اوائل المقالات در سخن و الاِرشاد در گستردن درحال حاضر امامان شیعه از دارای شهرتترین تألیفات روضه خوان موثر میباشد.[۵]
گستردن کتاب الاعتقادات
کتاب تصحیح الاعتقادات، شرحی میباشد بر کتاب الاعتقادات یا این که اعتقادات الامامیه نوشته روضه خوان صدوق که در آن مهم ترین اعتقادات شیعه امامیه آمده میباشد. [۶] به عبارتیطور که از تیتر تصحیح الاعتقادات پیدا میباشد، عملکرد روضه خوان اثرگذار بر آن بوده میباشد تا بینشهای استادش روضه خوان صدوق را درباره اعتقادات شیعه امامیه عیب گیری و تصحیح نماید.[۷] روحانی صدوق در کتاب الاعتقادات برای ثابت اعتقادات شیعه از نشانهها قرآن و روایات امداد گرفته میباشد؛ البته روحانی موثر در گستردن این کتاب از طریق عقلی هم منفعت گرفته میباشد.[۸]
ازجمله امتیازات کتاب تصحیح الاعتقاد را آن می دانند که دو طرز فکری متعدد در سخن شیعه را منعکس مینماید: روشی که به برهانهای عقلی اعتنا نمینماید و بر احادیث مبتنی میباشد و مکتبی که به عقل قیمت می دهد و آن را به حیث فقاهتی دارای اعتبار میداند.[۹]
محتوای کتاب
روحانی موءثر در تصحیح الاعتقادات بارها بر روحانی صدوق خرده گرفته میباشد که همانند اصحاب حدیث به دلیلهای عقلی بیدقت میباشد و فقط بر احادیث توکل مینماید.[۱۰] برخی اشکالات روضه خوان موثر بر روضه خوان صدوق درین کتاب عبارت میباشد از: تعبیر خطا نشانهها قرآن، عدم استناد به احادیث درست، بیتوجهی از معنای صحیح برخی لفظ ها جانور در قرآن و احادیث، تقلید از طرز اهل حدیث در برداشت از احادیث، یعنی عدم عملکرد عقلانی کافی به معنی احادیث.[۱۱]
اولیه مقاله کتاب به تعبیر و تفسیر آیه يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ (روزى كه كار، زار و رهايى مشقت بار گردد.) تخصیص داراست. روضه خوان موثر در تعبیر و تفسیر آیه گفته که در روز قیامت از موضوعی تعالی و طاقت فرسا پردهبرداری میگردد که به عبارتی حسابرسی ایفا و جایزه و کیفر دادن بر آنها و نیز آشکار شدن اسرار و ظاهرشدن درونها میباشد.[۱۲]
نظرها خاص
روحانی موثر بر این اطمینان میباشد طب، آشنایی واقعیت بیماری و دارو میباشد که جز از روش معبود بدست نمیآید. طبیبان این دانش را از انبیاء آموختهاند و انبیاء نیز آن را از روش وحی از آفریدگار اخذ کردهاند و احادیث امامان(ع) نیز تفسیرکننده این دانش میباشد.[۱۳]
روحانی موثر در باب عصمت و طهارت انبیا و امامان اینگونه میگوید که آنها بعد از منزلت رسالت و امامت، دارنده پاکی هستند. ولی پیش از وصال بدین منزلت دلیلی بر پاکی نیست و دراین مورد توقف مینماید.[۱۴]
در خصوص شهیدشدن امامان شیعه نیز روحانی اثر گذار اعتقاد دارد که امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و امام موسی کاظم(ع) مطلقا شهید گردیدهاند و در زمینه ی امام رضا(ع) نیز عهدوپیمان توانمند بر شهیدشدن وی میباشد. ولی راجعبه امامان دیگر دلیلی بر شهیدشدن آنها نیست.[۱۵]
ساختار کتاب
تصحیح الاعتقاد در ۲۸ فصل تهیه و تنظیم گردیدهاست. برخی از فصلهای آن به تفصیل تحت میباشد:
تفاوت میان جبر و سپردن
عزم و مشیت
معنای بداء
لوح و مداد
نفوس و ارواح
سؤال در قبر
قضا و قدر
معنای آسمان
رجعت
کیفیت نزول وحی
فردوس و دوزخ
پاکی
تقیه
پزشکی[۱۶]
مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی