زینالعابدین بن جعفر بن حسین خوانساری (۱۱۹۰-۱۲۷۵ق) مشهورترین فرزند میر صغیر، از فقیهان شیعه در قرن سیزدهم قمری بود. وی اثراتی در فقه و اصول داراست و به استنساخ کتابهای پیشینیان نیز میپرداخت. نوادگان وی به چهارسوقی یا این که چهارسویی آوازه دارا هستند. مشهورترین فرزند وی محمدباقر مالک روضات الجنات میباشد و نواده وی سید محمدمهدی خوانساری، مرجع تبعیت عده ای از عموم اصفهان به شمار مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می رفت.
نسب
زینالعابدین مشهورترین فرزند ابوالقاسم جعفر بن حسین خوانساری مشهور به میر صغیر بود. او را سرسلسه خویشان روضاتی دانستهاند، که نسبشان به بستگان خوانساری و امام کاظم(ع) میرسد.[۱] زینالعابدین خوانساری بعد از درگذشت پدرش در سال ۱۲۴۰ق از خوانسار به اصفهان رفت. و در محلۀ چهار سوق یا این که چهار سوی شیرازیها سکونت گزید؛ از این رو اعقاب او به چهار سوقی یا این که چهار سویی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد مشهورند.[۲]
ولادت و درگذشت زینالعابدین در ۱۱۹۰ق در خوانسار چشم به جهان گشود و در ۱۲۷۵ق در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد در تکیۀ آقا روحانی محمدتقی (تکیۀ مامان شاهزاده) به خاک امانت شد. مزار وی گزینه دقت عموم میباشد.[۳] زینالعابدین نزد بابا و عموزادگان خویش، ابوالقاسم بن حسن خوانساری و محمدمهدی بن حسن خوانساری درس رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خواند.
بازه زمانی کوتاهی هم در نجف علم آموزی کرد. و در ۱۲۱۰ق به اصفهان رفت. در آنجا نزد ملا علی نوری، محمدابراهیم بن محمدحسن کرباسی و علیاکبر بن محمدباقر ایجی شاگردی کرد. و از آن ها و محمدباقر شفتی، صدر الدین عاملی، محمدمعصوم رضوی مشهدی، و محمدباقر بیدآبادی اذن اجتهاد یا این که قصه گرفت. دو فرزندش محمدباقر و محمدهاشم و حسن بن علی اصفهانی دارای اسم و رسم به معلم و محمد خوانساری هم از وی اجازۀ اجتهاد و داستان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داشتند.[۴]
خوانساری از مجتهدان مبرّز و عالمان دارای شهرت اصفهان بود که کتابهای متعددی استنساخ کرد.[۵]
اثر ها
بعضی اثرها زین العابدین خوانساری عبارتنداز:
تفصیل بر معالم الاصول نوشته حسن بن زینالدین عاملی
گستردن زبدة الاصول تاثیر روحانی بهائی
الطلع النضید در اصول فقه
رسالات متفاوت با موضوعاتی زیرا نیت، اجماع، تداخل اثاثیه، احباط و تکفیر و قواعد عربی
تفصیل خلاصة الحساب روضه خوان بهائی
دسته کشکول سیرتکامل بهجة الناظر و سرور الخاطر
لبه بر بعضا کتابهای فقاهتی و اصولی[۶]
فرزندان و نوادگان
زینالعابدین خوانساری هشت پسر داشت؛ محمدجواد، محمد، علی (در کودکی از عالم رفت)، محمدباقر نویسندۀ روضات الجنات، محمدصادق، محمدکاظم، محمدهاشم، و حسن که در جوانی درگذشت. پسران وی و اعقاب لبریز تعداد وی غالباً از عالمان آیین و مالک تألیفاتی بودهاند. مشهورترین آنها نوادگان محمدباقر خوانساری می باشند. که به روضاتی مشهورند، میان هشت پسر محمدباقر[۷]، محمدمهدی، محمدمسیح (د۱۳۲۵)، و میرزا احمد (د۱۳۴۱) آوازه بیشتری دارا هستند. سید حسن چهار سوقی روضاتی (د۱۳۷۷) پسر محمدمسیح روضاتی از فقها و مجتهدان اصفهان دارای اسم و رسم میباشد که در نجف به خاک ودیعت گردیده است.
محمدعلی روضاتی نیز فرزند محمدهاشم بن جلالالدین بن محمدمسیح روضاتی میباشد. زندگانی آیة الله (حسن) چهار سوقی، جامع الانساب و فهرست کتاب ها خطی کتابخانههای اصفهان از اثرها اوست.[۸]
محمدمهدی موسوی اصفهانی، نوۀ محمدصادق بن زینالعابدین خوانساری، از عالمان فقهی بود، پدرش محمد (۱۳۵۵) نیز فقیه آئین بود و در کاظمین سکونت گزید. محمدمهدی از عالمان عراق اجازۀ اجتهاد و قصه داشت و در کاظمین اقامۀ نماز جماعت میکرد. وی بیشتراز پنجاه تاثیر تألیف کرد که مشهورترین آن ها احسن الودیعة فی تراجم اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة یا این که تتمیم روضات الجنات میباشد. او در ۱۳۹۱ق درگذشت و در کاظمین به خاک ودیعه شد.[۹]
زینالعابدین بن جعفر بن حسین خوانساری (۱۱۹۰-۱۲۷۵ق) مشهورترین فرزند میر صغیر، از فقیهان شیعه در قرن سیزدهم قمری بود. وی اثراتی در فقه و اصول داراست و به استنساخ کتابهای پیشینیان نیز میپرداخت. نوادگان وی به چهارسوقی یا این که چهارسویی آوازه دارا هستند. مشهورترین فرزند وی محمدباقر مالک روضات الجنات میباشد و نواده وی سید محمدمهدی خوانساری، مرجع تبعیت عده ای از عموم اصفهان به شمار مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می رفت.
نسب
زینالعابدین مشهورترین فرزند ابوالقاسم جعفر بن حسین خوانساری مشهور به میر صغیر بود. او را سرسلسه خویشان روضاتی دانستهاند، که نسبشان به بستگان خوانساری و امام کاظم(ع) میرسد.[۱] زینالعابدین خوانساری بعد از درگذشت پدرش در سال ۱۲۴۰ق از خوانسار به اصفهان رفت. و در محلۀ چهار سوق یا این که چهار سوی شیرازیها سکونت گزید؛ از این رو اعقاب او به چهار سوقی یا این که چهار سویی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد مشهورند.[۲]
ولادت و درگذشت زینالعابدین در ۱۱۹۰ق در خوانسار چشم به جهان گشود و در ۱۲۷۵ق در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد در تکیۀ آقا روحانی محمدتقی (تکیۀ مامان شاهزاده) به خاک امانت شد. مزار وی گزینه دقت عموم میباشد.[۳] زینالعابدین نزد بابا و عموزادگان خویش، ابوالقاسم بن حسن خوانساری و محمدمهدی بن حسن خوانساری درس رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خواند.
بازه زمانی کوتاهی هم در نجف علم آموزی کرد. و در ۱۲۱۰ق به اصفهان رفت. در آنجا نزد ملا علی نوری، محمدابراهیم بن محمدحسن کرباسی و علیاکبر بن محمدباقر ایجی شاگردی کرد. و از آن ها و محمدباقر شفتی، صدر الدین عاملی، محمدمعصوم رضوی مشهدی، و محمدباقر بیدآبادی اذن اجتهاد یا این که قصه گرفت. دو فرزندش محمدباقر و محمدهاشم و حسن بن علی اصفهانی دارای اسم و رسم به معلم و محمد خوانساری هم از وی اجازۀ اجتهاد و داستان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داشتند.[۴]
خوانساری از مجتهدان مبرّز و عالمان دارای شهرت اصفهان بود که کتابهای متعددی استنساخ کرد.[۵]
اثر ها
بعضی اثرها زین العابدین خوانساری عبارتنداز:
تفصیل بر معالم الاصول نوشته حسن بن زینالدین عاملی
گستردن زبدة الاصول تاثیر روحانی بهائی
الطلع النضید در اصول فقه
رسالات متفاوت با موضوعاتی زیرا نیت، اجماع، تداخل اثاثیه، احباط و تکفیر و قواعد عربی
تفصیل خلاصة الحساب روضه خوان بهائی
دسته کشکول سیرتکامل بهجة الناظر و سرور الخاطر
لبه بر بعضا کتابهای فقاهتی و اصولی[۶]
فرزندان و نوادگان
زینالعابدین خوانساری هشت پسر داشت؛ محمدجواد، محمد، علی (در کودکی از عالم رفت)، محمدباقر نویسندۀ روضات الجنات، محمدصادق، محمدکاظم، محمدهاشم، و حسن که در جوانی درگذشت. پسران وی و اعقاب لبریز تعداد وی غالباً از عالمان آیین و مالک تألیفاتی بودهاند. مشهورترین آنها نوادگان محمدباقر خوانساری می باشند. که به روضاتی مشهورند، میان هشت پسر محمدباقر[۷]، محمدمهدی، محمدمسیح (د۱۳۲۵)، و میرزا احمد (د۱۳۴۱) آوازه بیشتری دارا هستند. سید حسن چهار سوقی روضاتی (د۱۳۷۷) پسر محمدمسیح روضاتی از فقها و مجتهدان اصفهان دارای اسم و رسم میباشد که در نجف به خاک ودیعت گردیده است.
محمدعلی روضاتی نیز فرزند محمدهاشم بن جلالالدین بن محمدمسیح روضاتی میباشد. زندگانی آیة الله (حسن) چهار سوقی، جامع الانساب و فهرست کتاب ها خطی کتابخانههای اصفهان از اثرها اوست.[۸]
محمدمهدی موسوی اصفهانی، نوۀ محمدصادق بن زینالعابدین خوانساری، از عالمان فقهی بود، پدرش محمد (۱۳۵۵) نیز فقیه آئین بود و در کاظمین سکونت گزید. محمدمهدی از عالمان عراق اجازۀ اجتهاد و قصه داشت و در کاظمین اقامۀ نماز جماعت میکرد. وی بیشتراز پنجاه تاثیر تألیف کرد که مشهورترین آن ها احسن الودیعة فی تراجم اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة یا این که تتمیم روضات الجنات میباشد. او در ۱۳۹۱ق درگذشت و در کاظمین به خاک ودیعه شد.[۹]
بررسی فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد