?????? ???? ???? ???? ??????? ????

پلان و ساختار مسجد تاریخانه
طرح کلی نقشه مسجد تاریخانه مسجـد درزمینی به مساحت ۶۲ × ۷۰ متر بـنـا شـده مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میباشد که دربرگیرنده بخشهای تحت میباشد:

قسمت نخستین مسجد تاریخانه
زمینی میباشد، از بقایای مسجد اول، بـه شـكـل مسـتطيل و مشمول دو ورودی، یک کدام از در ضلع غربی و دیگری در ضلع جنوب، که با سه پلکان به صحن زیرزمین مسجد متصل میشود. اثر ها چهارستون متصـل به دیوار ضلع غربی، شرقی مسجد غدیر فلاحی مشهد و شمالی قراردارد، کـه نـشـانـگـر مـسـقـف بـودن ایـن بـخـش در عصر نخستین آن میباشد مساحت داخلی این نصیب ۱۴ × ۲۰ متر میباشد.

قسمت دوم مسجد تاریخانه
در غرب قسمت اولیه مسجد تاریخانه، راهرو کهن که از شمال بوسیله یک در چوبی و دو سـکـوی پـهـن بـه بـنـا مـتصـل مـی شـود، بـه چـشـم می‌خورد. ایـن راهرو ۲۰ متـرطـول و چهار متر پهنا دارااست. در راهروی دیگری نیز که راهرو را به صحن جديد وصل می نماید، در قسمت غربی این نصیب قراردارد. ایـن منـاره و راهرو از سابق ترین قسمت های سازه به شمار می‌آیند. مناره نام برده ۱۰۵ پله داراست و بلندی داخل منار ۳۱ متر و خارج آن از سـطـح مسجد بابا غدیر مشهد زميـن حـدود ۳۲ متر میباشد.

قسمت سوم مسجد تاریخانه
قسمت سوم مسجد دامغان تالار سابق و سرپوشیده زمستانی آن میباشد. به ارتفاع ۱۴ و پهنا ۹/ ۳۰ متر، که در جنوب غربی جای‌دارد. سقف سازه، در جهت ارتفاع به دو نصیب ضربی تقسیم گردیده‌است که محور های هر قسمت بر روی چهار ردیف مکعب مستطيل یک اندازه و برابر هـم قـرار دارااست. قـطـر هـر ردیف ۱/ ۳ متر میباشد.

ردیف اولیه مقابل در ورودی، مدخل را به دو نصیب تقسیم می نماید، که مسجد بابا قدرت مشهد فعلا یکی آنان مسدود میباشد. بنـظـر میرسد که قسمت شمالی سازه یک در و نصیب جنوبی نیز در دیگری داشـتـه، و بیان کننده در شمالی به زنان و جنوبی به مردان تخصیص داشته میباشد.

در قسمت جنوبی مسجد تاریخانه ، مقابل هر ردیف یک ردیف دیگر هم قراردارد که متصل به دیوار جنوبی میباشد. در میان هرمورد از ستـونهای متصل به دیوار طاقچه ای جای‌دارد. در ضلع غربی نیز دربین یک قسمت دو طاقچه و در قسمت دوم آن، به مکان دو طاقچه یک طاقچه و محراب قراردارد تک تک بـنا بـا خشت تزیین شد‌ه‌است و سبکی معمولی دارااست.

میدان های همگانی
این میدانها در نظارت میدان های پر اسم و رسم کشور‌ایران محل تجمع عموم بود، به مسجد غدیر بلوار معلم مشهد همین عامل درین میادین فضاهای همگانی زیرا: عبادتگاه و مساجد، نهرآب، آب انبار، فضاهای تجاری، بازار، خزینه و مکتب ساخته میشد.

میدان های تجاری
فی مابین میدان های دارای اسم و رسم کشور ایران شهرهای تعالی خلال میدان همگانی، یک یا این که تعدادی میدان با کارکرد تجاری وجود داشته که بعضی از این میدانها محل داد و ستد کالاهای خاصی به ویژه احشام و الزامات آن ها بودند.

میدان های حکومتی
میدان حکومتی در معماری میدان های شهری بیشتر برای تمرینهای نظامی، سان و رژه مسجد غدیر فلاحی مشهد ارتش و یا این که مجازات مجرمان استعمال می گردیده است. معمولا در پایتخت ها و شهرهای تعالی یک میدان حکومتی وجود داشت که برای تمرین های نظامی، سان و رژه و اجرا مراسم قانونی و احیانا مجازات مجرمان آیتم استعمال قرار می گرفت.

در برخی مفاد، این سیرتکامل میدانها صرفا جنبه ی حکومتی و سلطنتی داشتند و فعالیتهای اصلی و عمده دیگری در آنجا اجرا نمی‌شد ، مانند میدان ارگ طهران در قبل از تغییرات کارکردی و کالبدی آن.

در پیرامون این میدان ها، بناهای نظامی، حکومتی و سلطنتی قرار داشتند، البته در مواقعی فرد حکم کننده یا این که تشکیلات حکومتی، در هنگام ساختن یا این که نوسازی اینگونه می‌دانی، آن را به نحوی پیاده سازی می کردند و در حوزه‌ ای ساکن می نمودند که میدان دارنده کارکردهای اجتماعی نیز باشد.

میدانهای نظامی ساخته در پایتخت و برخی از شهرهای والا و اساسی، یک میدان مسجد بابا غدیر مشهد منحصربه‌فرد تمرین های مداوم نظامی و استقرار و اقامت نظامین شد که متشکل از یک فضای گشوده یعنی محوطه ی میدان، حجره ها و فضاهایی در پیرامون برای اقامت نظامیان و ذخیره سلاح بود.

میدان های محله ای
فی مابین میدان های دارای شهرت کشور ایران به میدان های محله ای می قدرت اشاره نمود که در راءس محلات قرار داشتند و به دو صورت راسته و گذرگاه و یا این که به طور میدانچه در محل تقاطع یکسری رویه یا این که در کنار راه و روش بودند

میدان های ارتباطی
این میدانها که به توکل نیز دارای شهرت بودند، به غیر از میدانهای برون شهری مسجد بابا قدرت مشهد و بخش اعظمی از میدانهای نظامی و تجاری بقیه میدانها نیز کمابیش از جنبه ی ارتباطی بهره مند بودند و اکثر زمان ها در محل تقاطع با کنار منش های اساسی شهری قرار داشتند.

لینک ارگانیک میدان های پر اسم و رسم کشور ایران با بقیه فضاها و موادتشکیل دهنده شهری تحقیق بعضی از مختصات میدانها در‌این نوشتار به سبب ساز کارکرد ارتباطی آنان تحت عنوان یک کامل ارتباطی و شهری ایفا میگیرد، ولی همانطور که بازارها در کنار کارکرد ارتباطی، دارنده کارکردهای اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی نیز بودند، بیشتر میدانها هم در کنار کارکرد و نقش ارتباطی، قضیه و فضایی برای جاری ساختن برخی از فعالیتهای اصلی اجتماعی و شهری بودند ، که‌این دستور نظم هندسی را در بافت میدان ساخت و ساز می‌کرد.

با مروری کوتاه بر سیر تطور تاریخی میدان های دارای اسم و رسم کشور‌ایران مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد از شهرهای سابق تا کنون، شاهد آنیم که رفته رفته معماری میدان نقشی اثر گذار در گروه اندام های شهری یافته و تاثیرات متعددی را بر تکوین و سازماندهی فضایی شهر نسبت به عصر های تاریخی متفاوت، به ایفا رسانده میباشد.

میدان تحت عنوان یک فضای شهری با حضور و تعقل مضمون‌ دار آدم و به مراد و غرض معینی در باب با جنبش جمعیت موجودیت مییابد و افزون بر آن جلوه های روشنی از یک فضای ساخت و ساز کننده رابطه، تماس و عمل آدمی را نمایان می سازد. تفحص شهر از زمان دیرین، به خصوص شهرهای جمهوری اسلامی ایران بعداز اسلام، تاوقتی‌که شهرسازی از نگاه ورود مفاهیم جدید، نا آشنا و گسستن از بها های پیشین خویش قرار نگرفته میباشد، گویای آن میباشد که همواره میدان نیز همانند دیگر اندام های اثرگذار و کارکردی، در حیات روان شهر، حضوری مفید دارااست.

میدان های مشهور کشور ایران از عصر سلجوقیان به سپس آغاز به ثبت خویش آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرد و در عصر صفویه به مفاهیم عمیق و کارآمدی در معماری و شهرسازی رسیده و در زمان قاجار به غایت نقش خویش دست یافته میباشد، ولی رفته رفته نقش می بازد تا جایی که از سال های میانی عصر پهلوی نام و نشان خویش را از دست داده و در دو دهه اخیر نیز در بلاتکلیفی مطلق به راز می‌برد.

درکی که اینک از معماری میدان و معنی آن وجود دارااست همانی میباشد که در ذهن همگان و به صورت یکسان از تقاطع تعدادی خیابان که فضایی در وسط آن برای تفکیک جنبش سواره پدید آمده و با ترکیبی از پوشش گیاهی، آب نما و فواره صورت می‌گیرد و هیچ رابطه معقولی با آدم، جنبش انسانی و حضور مضمون‌ دار بشر برقرار نمی سازد.معماری میدان سوای حضور موءثر و امن بشر و به منظوری مشخص و معلوم مفهوم فرنگی ندارد و حضور بشر در‌این فضای میانی تقاطع ها خیر دارنده مفهوم رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد، خیر اثر گذار میباشد و خیر امن.

معماری میدان در روزگار کشور ایران باستان
میدان های دارای اسم و رسم جمهوری اسلامی ایران معمولا در محل تلاقی مسیرهای ممتد به دروازه های شهر پدید می آمد که‌این مسیر ها، خویش بدلیل رابطه بی واسطه با دروازه، مکانی برای خرید و فروش و کسب و کار بودند. گشودگی پدید آمده از تلاقی این مسیر، و ، معمولا میدان را خلال راءس پیوندها اقتصادی – اجتماعی به راءس فیزیکی شهر بدل می تشکیل داد.

خلال این شهر ها همواره یک میدان تجمع دیگر نیز داشته اند که نقش تماما مذهبی داشت. چنین میدان ها، معمولا سوا حصار شهر و مقابل آتشکده ها پدید می آمد. میدان های مشهور جمهوری اسلامی ایران در شهر های کشور ایران باستان عمدتا فضایی برای باخبر شدن از تصمیمات گردانندگان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شهر بود و خیر مکانی برای تبادل لحاظ و تصمیم گیری، به عبارت دیگر آگهی آن می چربید.

تزیینات مسجد روحانی لطف الله
تزیینات کاشیکاری مسجد روضه خوان لطف الله در درون از ازاره ها به مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بالا کلیه از کاشیهای معرق پوشیده شد‌ه‌است.
باطن و بیرون گنبد از کاشیهای معرق گران بها پوشیده گردیده‌است.
کاشیکاری پوشش داخلی گنبد از آغاز تا آخر به طور تقریبً به یک اندازه میباشد و تزیین گنبد را تشکیل می دهد.
ساقه گنبد با کاشی هایی آبی و نقوش گل و بوته و کتیبه هایی از کاشی های معرق مشمول یکسری سوره کوتاه از قرآن، تزیین گردیده است.
گنبد مسجد روحانی لطف الله از طرفی به خیال عظمت و از طرف دیگر بواسطه تزییناتی با نقش و نگارهایی به رنگ آبی‌رنگ سیر بر روی مورد کرمی حیث هر بیننده ای را به خویش جلب و نماید.
دیوارهای داخلی از یک هشت ضلعی آغاز می شود، این هشت ضلعی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ها هر مورد توسط کاشیهای طناب مانند فیروزهای محدود گردیده و خطوط بسیار خوشگل که از اثر ها علیرضا میباشد مانند قابی هر مورد از اضلاع هشتگانه را دربین می‌گیرد.
این خطوط در کاشیهایی به رنگ سپید عجیب و میان کاشیهای آبی رنگ تیره به فعالیت رفته میباشد و زاویه هایی که از این هشت ضلع به وجود آیند شالوده خمیدگی تبارک را تشکیل می‌دهند. خمیدگی گنبد را دیوارهای بادکنک صورت زاویه داری به اضلاع هشت گانه وصل میکند.
تزیینات سطح داخلی گنبد عبارت میباشد از ستاره های بسیار والا مکرر به زرد رنگ طلایی که با طرح درهمی از پیچک های به هم بغرنج پوشیده گردیده‌است.
کاشیکاری سایر گنبد از طاق رومی هایی درست شده میباشد که هرمورد مشمول گل و بوته های زیبایی میباشد این گل بوته ها در پارچه بافی هم به فعالیت رفته میباشد.
نقوش و طرح کاشی های به عمل رفته در مسجد روضه خوان لطف الله از بی سابقه ترین و دقیق ترین نقوش عصر صفوی میباشند که منبع الهام نصیب بقیه هنرهای معاصر میباشد.
نقوش و رنگ های به شغل رفته در کاشی کاری استادانه گنبد مسجد رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد روحانی لطف الله از زیباترین کاشی کاری های مو جود در معماری کشور ایران میباشد.
اسلیمی و ختایی به عمل رفته درین کاشی ها از استحکام، نازکی، زیبایی، ابهام پیاده سازی و اجرایی برخوردارند که می‌تواند در وجه تمایزش با نقش مایه های کاشی هـم عصر هایش محسوب شود.
در حوالی گنبد به فواصل منظم شکاف هایی در قطر گنبد درنظرگرفته شده که بوسیله پنجره های گچیری از درون و بیرون مسدود می گردد این گچبری ها عبارتند از طرح های منظمی که به نسبت متساوی خلأ در بین آن ها وجود داراست.
بخش پایینی دیوارهای این محوطه با سنگ مرمر زرد رنگ پوشیده گردیده است، سکوهای والا کناری هم از همین نوع سنگ می‌باشند.
در ورودی مسجد روضه خوان لطف الله به طور دو لنگه میباشد که از چوب چنار یک دست درست شده اند و بعداز سپری شد چهارصد سال هنوز پابرجا می‌باشد.
در جلوی مسجد آبگینه زیبایی قرار داشته که پوشش کف گنبدخانه از متاع گچ بوده و پنجره های چوبی منصوب در آن نوروروشنایی زیرزمین را پناه میکرده میباشد.
یکی شاهکارهای بی سابقه معماری را در محراب مسجد روضه خوان لطف الله می اقتدار رویت کرد، درین محراب کاشی کاری های معرق و مقرنس های بسیار ظریفی به چشم میخورد و همینطور دو لوح درون محراب وجود دارااست که عبارت « کار حاجتمند حقیر محتاج بر عفو وبخشش خداوند محمدرضا این مدرس حسین بنای اصفهان » روی آن حک گردیده است.
محراب مسجد روحانی لطف الله به خیال رنگ پاک و صافش، همینطور ترکیبات و خطوط هماهنگش بسیار گیراست.
محراب از یک تاق دندانه دار درست شده که بر فراز آن نقوش و دقیق اسلیمی نقش بسته میباشد معرق این تاق کنگره دار از باطن دارنده مقرنسهای صدفی صورت میباشد که در انتهای آن به نقوش گیاهی زیبایی مرتب گردیده است و در کتیبه های فضا محراب مسجد لطف الله روایاتی از نبی اکرم(ص) و امام ششم شیعه ها امام جعفر راست گو(ع) نقل شد‌ه‌است.
اشعاری نیز بر کتیبه های ضلع های شرقی و غربی مشاهده می شود که احتمالاً سراینده آن ها روحانی بهایی، عارف دانشمند و شعر سرا بلندمرتبه عصر صفوی میباشد.
رنگ زیبای گنبد، این مسجد را دربین کلیه مساجد اصفهان متمایز نموده است. زیبایی رنگ کاشیکاریهای آن اعم از معرق یا این که هفت رنگ در نوع خویش بی سابقه میباشد. رنگهایی که در روحانی لطف الله به چشم می خورد عبارتند از آبی‌رنگ، لاجوردی، سبز، سپید و به صورت موفق رنگ کرمی یا این که به عبارتی نخودی استعمال این رنگها و مشایعت آن با نوروفروغ، بیننده را محدود خویش میکند.
یکی‌از نقوشی که در چهار سمت مسجد روضه خوان لطف الله به وفور مشاهده می شود شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نقش ستارگان میباشد. این ستارگان از زیر به بالا چهارپر می‌باشند و در بالاترین نقطه دیوار به یک ستاره پنج لبریز تبدیل می گردد

گنبد باشکوه، مناره های مجلـل، ایـوان هـای بلند، گـچ بـری هـای بی بدیل و ساختار مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آن نشانگر شایسته ترین مدل معماری اسلامی و هنرمنـدی عـصر سلجوقی و صفوی میباشد.
درها و سردرهای مسجد جامع قزوین در سده هفتم ه.ق درهای زیادی داشت، البته بعداز حمله مغول، تا زمان صفویه از احوال مسجد و درهای آن استحضار صدق در چنگ وجود ندارد.
مسجد جامع قزوین در مشرق دارنده دو در تودر تو و در شمال غرب درب دیگری دارااست.
درب شرقی که مقابل خیابان شهدا واقع گردیده است، سردری باشکوه و مجلل دارااست که مؤسس آن ناشناخته میباشد، چون کتیبه آن ریخته گردیده و صرفا یک سطر آن مانده میباشد که خوانده میشود«برکاری کیخسرو غلام خاصه شریفه، به اتمام رسید.»
تراس مسجد به صورت مربع مستطیل، درازای آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آن از شرق به غرب بوده و مساحت آن متجاوز از چهار هزار متر میباشد.
در چهار جهت تراس مسجد جامع قزوین ، چهار حیاط مرتفـع قـرار داراست.
ایـوان جنوبی مسجد جامع قزوین از سایر حیاط ها برتر میباشد.
دو مناره قشنگ در دو طرف حیاط شـمالی، سـر بـه افق کشیده میباشد.
دو گوشواره دو طرف تراس جنوبی قراردارد که طاقهای اشکوب اولیه را با خشت ساخته اند، از نصفه بـه بـالای آن را جـای پنجره ای نهاده و روی آن را سپید کرده اند.
در دو سوی هر تراس مسجد جامع قزوین ، دو رواق وقت گیر میباشد که هر رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد رواق بـه نـام امـام جماعت یا این که پیش نمازی بود که سالها در آنجا نماز می گذاشت.
میان رواقهای جنوبی، دو صفه میباشد، یک کدام از به نـام طـاق هـارونی که بنای آن منسوب به هارون الرشید میباشد و دیگری که طاق احمدیه یا این که طاق حلاج اسم دارااست.
مسجد جامع قزوین چهـار ایـوان داراست.

تراس شمالی با دو مناره باشکوهی که در دو طرف آن جای دارد، با کاشـی هـای رنگارنگ آذین شد‌ه‌است، به احتمال زیاد از بناهای زمان پاد شاه طهماسب صفوی میباشد.
دهنه حیاط شمالی که قدری از کف ایوان مرتفـع تـر اسـت، حدود ۱۱ متر و عرضش ۱۱/۵ متر میباشد.
دو طرف حیاط، چهار کناره دارااست که به آیه ها کریمه قرآنی و روایات شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد مزین بوده میباشد و هنگام فرمانداری سعدالسلطنه دو قطعه کاشی معرق با دو پاراگراف منقوش حي على الصلوة و حي على الفلاح : در آن ها از این نصیب جداگانه و به بها گزافی فروخته گردیده‌است.
در دو طرف تراس غربی مسجد جامع قزوین که در مقابل تراس شرقی واقع گردیده است، دو راهـروی شمالی و جنوبی داراست، که به هشتی پشت تراس رویکرد داشته میباشد.
درب مسجد نخستین، در طرف غرب این تراس مسدود بوده میباشد که ادله آن مشخص وجود ندارد.
این حیاط هـم از اثرها عصر صفویه میباشد. از کتیبه آن که به خط نستعلیق در کاشی لاجوردی بوده میباشد، صرفا دو بیت انتها آن محفوظ باقیمانده که عبارت میباشد از: فیضش چو رویت کرد افزون ز حد ـ گفتا به تاریخش کوچک ـ این طاق گل خلا ، بود ـ طـاق دل از این رو بنای سابق الذکر ، در طی پاد شاه سلیمان صفوی تاسیس شده است

مغایر جناح های شرقی شمالی و جنوبی میدان که رابطه این موسسه را با حوزه مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد های مسکونی و همگانی شهر برقرار می کردند، در بدنه غربی میدان دروازه ها و ورودی هایی قرار داشتند که ورودی های حکومتی بوده و ویژه رفت وآمد درباریان و مسئولان حکومتی و فرد پادشاه به میدان بودند.

این ورودی ها در غرب میدان بومی بوده و اتصال میدان با ساختمان ها ، بخش ها حکومتی و فردوس های شاهانه ای که در غرب میدان بومی بود را ممکن می ساختند.

کاخ بهتر قاپو، کاخ مروارید، قصر چهلستون، میدان آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد چهارحوض و گروه حرمسرا بخشی از اجزای این محدوده حکومتی و همان دولتخانه صفوی بودند. از مهم‌ترین این دسترسی های حکومتی، گذری بود که از دروازه بنا شده در اساس کاخ بهتر قاپو می سپری شد و ویژه عبور فرد پاد شاه و ملازمان وی بوده میباشد.

به عبارت دیگر گذر و دالان بنا شده در ذیل کاخ خوب قاپو، مهم‌ترین ورودی میدان نقش دنیا از محدوده های حکومتی بنا شده در غرب میدان محسوب میشد.

از سایر دروازه های نصیب غربی می شود به نقطه اتصال گذر رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بشت مطبخ و گذر حرمسرا با میدان اشاره نمود گذر حرمسرا مبنا اتصال دهنده حرمسرای شاهی با بازار پیرامون میدان بود.

گذر چهار‌مین که در غرب میدان قرار داشته و حائز اهمیت متعددی بود گذر اتصال دهنده میدان امام اصفهان با میدان چهارحوض میباشد. میدان چهارحوض یکی دو میدان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد اساسی دولتخانه صفوی بوده میباشد.

میدان های همگانی
این میدانها در نظارت میدان های پر اسم و رسم کشور‌ایران محل تجمع عموم بود، به مسجد غدیر بلوار معلم مشهد همین عامل درین میادین فضاهای همگانی زیرا: عبادتگاه و مساجد، نهرآب، آب انبار، فضاهای تجاری، بازار، خزینه و مکتب ساخته میشد.

میدان های تجاری
فی مابین میدان های دارای اسم و رسم کشور ایران شهرهای تعالی خلال میدان همگانی، یک یا این که تعدادی میدان با کارکرد تجاری وجود داشته که بعضی از این میدانها محل داد و ستد کالاهای خاصی به ویژه احشام و الزامات آن ها بودند.

میدان های حکومتی
میدان حکومتی در معماری میدان های شهری بیشتر برای تم مسجد غدیر فلاحی مشهد رینهای نظامی، سان و رژه ارتش و یا این که مجازات مجرمان استعمال می گردیده است. معمولا در پایتخت ها و شهرهای تعالی یک میدان حکومتی وجود داشت که برای تمرین های نظامی، سان و رژه و اجرا مراسم قانونی و احیانا مجازات مجرمان آیتم استعمال قرار می گرفت.

در برخی مفاد، این سیرتکامل میدانها صرفا جنبه ی حکومتی و سلطنتی داشتند و فعالیتهای اصلی و عمده دیگری در آنجا اجرا نمی‌شد ، مانند میدان ارگ طهران در قبل از تغییرات کارکردی و کالبدی آن.

در پیرامون این میدان ها، بناهای نظامی، حکومتی و سلطنتی قرار داشتند، البته در مواقعی فرد حکم کننده یا این که تشکیلات حکومتی، در هنگام ساختن یا این که نوسازی اینگونه می‌دانی، آن را به نحوی پیاده سازی می کردند و در حوزه‌ ای ساکن می نمودند که میدان دارنده کارکردهای اجتماعی نیز باشد.

میدانهای نظامی ساخته در پایتخت و برخی از شهرهای والا و اساسی، یک میدان منحصربه‌فرد تمرین های مداوم نظامی و استقرار و اقامت نظامین شد که متشکل از یک فضای گشوده یعنی محوطه ی میدان، حجره ها و فضاهایی در پیرامون برای اقامت نظامیان و ذخیره سلاح بود.

میدان های محله ای
فی مابین میدان های دارای شهرت کشور ایران به میدان های محله ای مسجد بابا غدیر مشهد می قدرت اشاره نمود که در راءس محلات قرار داشتند و به دو صورت راسته و گذرگاه و یا این که به طور میدانچه در محل تقاطع یکسری رویه یا این که در کنار راه و روش بودند

میدان های ارتباطی
این میدانها که به توکل نیز دارای شهرت بودند، به غیر از میدانهای برون شهری و بخش اعظمی از میدانهای نظامی و تجاری بقیه میدانها نیز کمابیش از جنبه ی ارتباطی بهره مند بودند و اکثر زمان ها در محل تقاطع با کنار منش های اساسی شهری قرار داشتند.

لینک ارگانیک میدان های پر اسم و رسم کشور ایران با بقیه فضاها و موادتشکیل دهنده شهری تحقیق بعضی از مختصات میدانها در‌این نوشتار به سبب ساز کارکرد ارتباطی آنان تحت عنوان یک کامل ارتباطی و شهری ایفا میگیرد، ولی همانطور که بازارها در کنار کارکرد ارتباطی، دارنده کارکردهای اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی نیز بودند، بیشتر میدانها هم در کنار کارکرد و نقش ارتباطی، قضیه و فضایی برای جاری ساختن برخی از فعالیتهای اصلی اجتماعی و شهری بودند ، که‌این دستور نظم مسجد بابا قدرت مشهد هندسی را در بافت میدان ساخت و ساز می‌کرد.

بیشتر بخوانید: میدان خان یزد (یکی اثرها ملی کشور‌ایران به شماره تصویب 1709)

گلشن و عمارت عین الدوله با مساحت ۱۱۹۰۰مترمربع مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و ذیل بنای ۸۰۰متر مربع ایجاد شده است.
گلشن به شكل مستطيلی شمالی جنوبی رقم خورده میباشد.
عمارت دارنده چهار در میباشد؛ دو ورودی اساسی درسمت شمال و جنوب و دو ورودی فرعی در دو جهت شرق و غرب.
درشمالی در اساسی و تشريفاتی دسته به‌حساب می‌آید.
مساحت ساختمان 800متر میباشد که در آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دو طبقه سازه شد‌ه‌است.
ساختمان اوليه بنایی اعيانی البته بی آلایش‌ ييلاقی در دو طبقه بود.از مجال تاسیس سازه خبر دقیقی در مشت وجود ندارد ولی با قراین و امارات بایستی عمارت بين سال‌هاي 1330-1310 قمری درست شده باشد.
در طبقه همكف فرمان روا‌نشين با سقف آيينه‌كاری گردیده و تزئينات قرار داشت،که دوطرف آن راهرو ساخت‌و‌ساز گردیده بود.
دسترسی به طبقه دوم از روش رویکرد ‌پله ای بود که سمت شمال شرقی ساخته اند .
بصيرالدوله در زمان اسکان در عمارت چندین سکو دست به تعمیرات و ساختمان زد.توشه در آغاز در سمت شمال پادشاه نشين با تولید سالنی فضای ورودی ساختمان تقویت اعطا کرد.که‌این خویش سبب ساز پیدایی بالكنی در طبقه دوم شوید.
معماری_عمارت_عین_الدوله
توشه دیگر شیوه پله ساختمان را از شمال شرقی به ميان رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ضلع غربی جابجایی بخشید و با گسترش تالار ضلع شمالی، در طبقه همكف، چندین اتاق به طور دو گوشواره‌ قرينه در دو سمت سازه تشکیل داد.
علاوه بر آن صاحب در نصیب ميانی طبقه همكف اقدام به ساخت‌و‌ساز سرويس بهداشتی و خزینه داخل عمارت نمود.
در‌این سازه در جهت شمال به جنوب ورودی، یک کرسی به طول 1/5 متر جای‌دارد و بوسیله ده پله به ایوانی وارد میشود که بدور تا بدور ساختمان را می‌چرخد.
بنای عمارت عین الدوله با نگارگری دیواری،گچ بری،آیینه کاری و کادر بندی تزئیین گردیده است.
وضعيت بنایی که در سال 1376 در چنگ شهرداری قرار گرفت طبق گزارش تصویب گردیده، عمارت باطن ملك كاملاً ويران و مخروب و مجموع درختان سمت جنوب آن سوخته و زمينی كه از نصیب جنوبی سازه منفك و 10 متر گود برداری گردیده بود، بخشي از عرصه همين خانه بود كه استخر قدیمی گلشن در آنجا قرار داشت .
در قبلی در اواسط گلشن استخر بزرگی بوده شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد که میان آن محل هایی به طور جزیره‌ها خرد ساخته بوده اند
این جزیره ها بوسیله ی پل های فلزی کوچکی به کم آبی و به یکدیگر متصل می شدند.
در‌این سازه در جهت شمال به جنوب وروی یک کرسی به طول حدود ۱.۵ متر قراردارد و بوسیله ۱۰ پله به ایوانی وارد میشود که دورتا به دور ساختمان را میچرخد.
بنای گلشن و عمارت عین الدوله یا این که نگارگری دیواری،گچبری ،آیینه کاری و کادر بندی تزیین شد‌ه‌است.

امامزاده حمیده و رشیده خاتون در شهر دُرچه که در مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد جوار محدوه رسمی جنوب غربی اصفهان و در ۱۲ کیلومتری راءس این شهر جای دارد،واقع گردیده‌است .
در کنار قبرستان و گلزار شهدای درچه شهرستان خمینی شهر بنا شده در ۳ کیلومتری این شهرستان و در کنار کلانتری ۱۴ این شهرستان دو امامزاده در یک بقاع به اسم های امامزادگان رشیده خاتون و حمیده خاتون مدفونند
نسب این دو بانوی محترمه سازه به ماجرا و نظریه بزرگان محل به امام موسی بن جعفر (ع) می‌رسد. در ضلع شرقی گلزار شهدای درب امامزاده و گورستان اطرافش، آستان مقدس امامزاده حمیده آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و رشیده خاتون جای‌دارد. این دو خواهر، دختران امام موسی‌ کاظم (ع) میباشند که زمانی پایین ستم خلافت بغداد قرار می گیرند، در پی امام زمانشان، یعنی امام رضا (ع) راهی جمهوری اسلامی ایران میگردند و در‌این حیطه جانشان را از دست میدهند.

بنای فعلی در واقع چهار‌مین سازه و معماری حرم و ایجاد امامزاده است. او‌لین مقبره این امامزاده که حرم خشتی با حیاط کوچکی بوده در واپسین نقشه معماری آن در سال ۱۳۷۰ تخریب و بنای تازه با تحت بنای ۱۲۵۰ متر روی بقاع ساخته شد که حال نیز ادامه داراست. گنبدش را از محصول آهن و خشت و به‌شکل دوپوش سازه کرده‌اند. طول گنبد از سطح زمین ۲۸ متر میباشد. بارگاه فعلی را به‌مدل بقعه حضرت سید‌الشهدا و به‌شکل شش‌گوش ساخته‌اند و آن را در سال ۱۳۸۷ نصب کرده‌اند. بالای هر رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ردیف و ذیل گنبد بارگاه را با گچ مقرنس‌کاری کرده‌اند. ولی مرمت آن هم‌چنان ادامه داراست.نقره کاری های روی بارگاه هنوز به انگیزه مهیا نشدن نقره و طلاکوب نصب نگردیده میباشد.

در حوالی بارگاه ۱۲ ردیف به قطر یک متر و به طول ۹ متر وجود داشته که بالای آن و پایین گنبد به طور مقرنس کچ بری شد‌ه‌است. تالار های همسایه امامزاده نیز درحال حاضر در چنگ کاشی کاری است.تالار همسایه این دو امامزاده بزرگوار نیز مزار و مدفن دو شهید روزگار پناه مقدس با ‌اسم‌های سید محمد موسوی و سید احمد موسوی میباشد که شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد هرروزه زائران متعددی را به‌سمت خودشان جذب می‌نمایند.

جواد محمدی و اسماعیل سروری سلطانی ازجمله شهدای مدافع بقاع‌ می‌باشند که در گلزار شهدای درب امامزاده و در مجاورت شهدای حمایت مقدس و شهدای قبل از آن مدفون گردیده‌اند. حرم آنان ۳۰۰ متر مربع زیربنا دارااست.ضمن گلزارشهدا،درین امام زاده تعداد متعددی فوت شده ها دراین مکان نیز دفن گردیده اند.

به صورت کلی شایسته ترین مجال سفر به سوباتان از وسط فروددیشماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ماه تا اواسط شهریور میباشد. فصل بهار: یک کدام از شایسته ترین فرصت‌های بازدید از این ییلاق خوشگل بهار به ویژه فروددین ماه ماه میباشد به این دلیل که درین مجال منطقه مملو از شقایق‌های سرخ وحشی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میگردد و جلوه زیبایی به آن میبخشد. البته عالی رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می باشد از میانه فروددین ماه به درنگ هجرت به این حوزه‌ بیفتید مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد چرا که سرمای هوا ممکن می‌باشد آزاردهنده باشد و بارندگی‌های بهاری مشکلاتی را برای مسیر به وجود آورند. تابستان: آب و هوای خنک و مطبوع و طبیعت سرسبز، چیزی میباشد که از فصل‌تابستان سوباتان بخش‌تان میگردد. فصل پاییز و زمستان: در این دو فصل هوا در سوباتان به شدت سرد است و هم، مسیر وصال به آن و هم اقامت و گشت و گذار در منطقه مشکلاتی را خواهد داشت. کباب بره که غذای اصلی اهل یک محل سوباتان میباشد و به جهت چرا گوسفندان در مراتع طبیعی و چگونگی بالای گوشت آنان مزه بی‌نظیری دارااست. سوجا دیلَه (ساج ایچی) که از گوشت لبریز چرب گوسفند چاشنی، ماست و روغن صحیح میشود. پِندیرَه ویسوج که به عبارتی پنیر سرخ‌کرده و غذایی منحصر فصل بهار می‌باشد و با برنج خورده میگردد. قورتماج که از شیر جدید گوسفند و در طبیعت و بوسیله چوپانان صحیح می‌شود. سیرجینَه که با آرد برنج یا این که ذرت، شیر، تخم مرغ، شکر و زردچوبه تنظیم می گردد و ناشتایی منحصر سوباتانی‌هاست. گوزِلی بریان که به عبارتی بره بریان میباشد و در ضیافت‌های خاص طبخ میشود. جِزلِق که تکه‌های خرد و ترد و خوشمزه دنبه می‌باشد و با نان و یا این که برنج سرو می شود. آرزِنا نون یا این که نان ذرت که با آرد ذرت و به صورت فتیر پخته می گردد. گندوما نون که نانی از آرد گندم میباشد. سوجا نون که ساج چورگی هم اسم دارااست و نانی است که با ساج پخته گردد. کِتَه نون که بر روی سنگ داغ طبخ می شود.لبنیات و تولیدها محلی گیاهان دارویی قارچ میوه نان محلی جوراب پشمی و دستکش و شال کلاه پشمی لباس‌های محلی پشمیدر آیتم معنای سوباتان دو تفسیر وجود دارااست: سوباتان از دو واژه ترکی «سو» در معنای آب و «باتان» در معنای محل فرو رفتن آب درست شده میباشد. در پیشین در سوباتان چشمه‌ای وجود داشته که آب آن بعداز جوشیدن مجدد داخل زمین فرو می‌رفته و به همین ادله اینگونه نامی به روستا داده‌اند. امروز اثری از این چشمه نیست. سوباتان برگرفته از واژه و کلمه تالشی یا این که به عبارتی گیاه گلپر است که درین حوزه‌ نیز به خوبی رشد می‌نماید و قابل مشاهده میباشد.