مسجد بهتیتر اصليترين پايگاه اسلامي نقش مهمي در تربيت، یادگرفتن و ايجاد نزديکي بين اعضاي خویش که مسلمانها میباشند، دارااست؛ پايگاهي که همواره در روايات از آن به بزرگي ياد گردیده است. مسجد بابا قدرت مشهد يکي از رسالتهاي پيامبر اکرم (ص) بعداز دريافت وحي الهي و رسانيدن آن به عموم، ايجاد پايگاهي به اسم مسجد بود تا مکاني براي عبادت و بیان حقتبارک و تشکيل اجتماعات اسلامي و مردمي باشد؛ بعد بود که مسلمين در صفوف وحدتقسمت نماز جماعات که در مساجد برگزار ميشد، روح تربيت و نشاط را در جامعه بهوضوح مشاهده کردند؛ بهطوریکه اينک بعداز سپری شد قرنهاي متمادي از پيدايش اسلام، مسجد خیرفقط اعتبار و قیمت خویش را مراقبت کرده، بلکه همواره در برهههای متفاوت زماني نقش مهمي در تحولات اجتماعي، سياسي و فرهنگي داشته میباشد. در مملکت ما بهویژه در زمان انقلاب مسجد بابا غدیر مشهد و هشت سال امان مقدس، مسجد مکاني براي بسيج نيروهاي مردمي، فراگیری، سازماندهی و پشتيباني نيروهاي بسيجي و مردمي بوده در اين ميان حضور جوان ها در کنار ساير قشرهاي عموم ديده ميگردد. حضور آن ها در نمازهاي جماعت و تشکيل رینگهاي امدادهاي مردمي، بسيج نيروهاي اعزامي به نزاع، ايجاد کلاسهاي آموزشي و ...، نقش مؤثرتری در رونق مساجد داشت، البته با سپری شد مجال و سپري شدن آن روزهاي دشوار، خیرفقط کارکرد مسجد در سرزمین تفاوت پیداکرده، بلکه باکم رنگ شدن حضور جوان ها در مساجد به انگیزههاي متفاوت رونق روزهاي قبل را ندارد. مسجد غدیر فلاحی مشهد
متأسفانه در سالهاي پس از مبارزه تحميلي به سبب ساز آسانانگاری، خلا نرم افزارريزي صحيح و بياعتنايي به اين سنگر اسلامي، مسجد در گرايش و جذب جوان ها ضعيف شغل نموده است. امروزه با تغيير نيازهاي نسل جوان و دگرگونی روحيات آنها، نقش بارز مسجد بهتیتر کانون تربيت ديني جوان ها بهروشنی معین ميخواهد شد. جواني که امروزه در قرن بيست و يکم به رمز ميموفقیت، جواني میباشد که با چالش هويت ديني و فرهنگي روبهرو میباشد و با هجمه فرهنگي بيگانگان دستوپنجه قابل انعطاف مينماید، در پشت سرش سعي در القاي مفاهيم و الگوهاي شيطاني خویش به «معاند خموشی»، بيآنکه بداند دليل اصلي دينگريزي جوان ها در جامعه و اين هشداري «تهاجم فرهنگي» از سوي اوست براي همگی ما تا از پيشرفت چنين ويروس خطرناکي جلوگيري کنيم؛ بعداز اينجاست که مسجد ميتواند به روح پرسشگر و مسجد غدیر بلوار معلم مشهد کنجکاو جوان پاسخي درخور و متناسب با نيازهايش بدهد و الگوي شايستهاي از دين و فرهنگ و تمدن ايراني – اسلامي به وی معرفي نماید.
برای مثال مانع ها جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد و گريز از جای ها و مرکزها ديني که بارزترين دلايل بيعلاقگي به کارها مذهبي و گرايش به پوچي و انحراف در بين آنها نيز محسوب ميخواهد شد، فقدان دنیابيني مناسب و نداشتن بينش صحيح در اين خصوص میباشد. در حالتی که باورها در بشر منفي، سراب سیرتکامل و اشتباه باشد، طبيعي میباشد که جاری ساختن و خلق مبتني بر آن باورها صحيح، متکامل و روشن بختی آفرين نخواهد بود. حرکات، سکنات، خلق، کنشهاي رفتاري و جلوههاي عملي شخص، نمودي از باورهاي دروني اوست، به عنوان مثالً کسي که خداوند و معاد را یقین داشته و در حقيقت انساني وارسته و مؤمن میباشد، ايمان و باورهاي ديني و مذهبياش حتي در ظواهر جاری ساختن، خلق، حرکات، سکنات، نگاه و برخوردهاي وی تاثیر ميگذارد؛ براي مثال از پوشش نامناسب و حضور در مجامع يا از ورود به موضعها اتهام و موردها احتمال لغزش و گناه ميپرهيزد و خودداري مينماید.
طریقها و راهکارهاي عملي براي جذب نوجوان ها و جوان ها به مساجد
براي جذب جوان ها به مساجد و نماز جماعت و کمپانی در ساير اپهاي فرهنگي مساجد شيوهها و عواملي وجود دارااست که به برخي از آنان اشاره ميخواهد شد.
الف) مسجد؛
ب) هیئتامنای مسجد؛
ج) امام جماعت؛
د) اپهای فرهنگي مسجد؛
ه) خانواده؛
ر) مکتب؛
ز) ساير عامل ها پیونددهنده ميان مسجد و جوان ها.
الف) مسجد
مسجد و ويژگيهاي آن ميتواند ادله جذابي بهمراد گرايش نوجوان ها و جوان ها به آن باشد؛ اين ويژگيها عبارتاند از:
1) فضاي مطلوب و ظاهر بهتر آن (تاسیس و زيباسازي مساجد و نمازخانهها)
مسئولان ذیربط در بعد از ظهر کنوني بايد در تاسیس مساجد تا حد زيادي مداخله نمایند، گزینش محل تاسیس نقشة متبوع، تجهیزات و فضاي سبز آن و ...، بايد اکانت گردیده و از روي اصول باشد؛ تاسیس مسجد در کوچه و پسکوچهها و با مساحت معدود، فارغ از ديگر تجهیزات سوتوکور میباشد و رغبتي در دل جوان ها و ناآشنايان به مسجد ايجاد نخواهد کرد. مسجد و نمازخانه بايد احساسات و خاطرههاي زيبا و بهیادماندنی را براي کلیه بهویژه نوجوان ها و جوان ها تداعي نماید؛ از اینرو بايد تدابيري اتخاذ گردد که نوجوان ها و جوان ها، مسجد را محل متانتقسمت، زيبا و دوستداشتنی بدانند تا با علت و عشق و علاقهمندی بيشتر به آن رویآورند. استعمال از نازکیهاي خاص معماري زيباي سنتي ايراني – اسلامي در فضاي دروني و بيروني مساجد با دقت به روحيه زيباپسند جوان ها ميتواند احساسات و خاطرات خوشايند را در نوجوان ها و جوان ها زنده نماید و اين خویش عاملي براي جذب جوان ها بهسوی مسجد میباشد. جوان زيبايي را میپسندد و با دقت به فطرت پاك خویش بهسوی آن گرايش پيدا مينماید. يکي از بایستگیها، زيبايي مساجد و دقت به روح زیباشناختی در معماري آن میباشد. اين شم زيبا در صورتیکه در روح مسجد ديده خواهد شد، جوان ها از آن استقبال مينمایند.
2) نظافت و پاکيزگي مسجد
تميزي و پاك بودن برای مثال عواملي به شمار ميرود که منجر گرويدن جوان ها به مسجد و نماز ميگردد، از اینرو مسئولان مسجد بايد راجعبه غبارروبی، نظافت منظم روزمره يا هفتگي، شستن فرشها و عطرافشانی مبادرت نمایند؛ نظافت دستشويي، ايجاد تجهیزات بهداشتي نظير صابون خانگی ، مايع ضدعفونیکننده، آب گرم در فصل زمستانها و شستشوي تر و تمیز و منظم محيط دستشوييها و بهفعالیت بردن خوشبوکنندههای مطلوب از ضروريات مساجد میباشد.
3) وسايل صوتي، گرمازا و سرمازا
مسائل ناخوشايندي، مثل نامناسب بودن صداي بلندگوها، سرد يا گرم بودن بیشازحد مسجد، تنظيم نامناسب روشنایی در مسجد و ديگر عواملي از اين قبيل، سبب ايجاد سابقة ذهني منفي در ذهن ها افرادي که به مسجد ميمراحل، گردیده و موجبات نارضايتي و گريز جوان ها از مسجد میباشد؛ رفع اين ایراد مديريت داهیانه هیئتامنای مسجد و اشخاص ادارهکننده امورات و مناسبتهاي مسجد را ميطلبد.
4) تصمیمگیری متمرکز
مؤمنان و نمازگزاران و مسئولان مربوط ميتوانند بهمراد تنظيم نرم افزارها و کارها مساجد و جلوگيري از پراکندگي و تعدد تصمیمگیریها، با تعیین تعدادي از اشخاص جوان و دارای تعهد و حتیالمقدور دارای تخصص، همچنين ریشسفیدان با رسیدگی امام جماعت در پوسته هیئتامنا، کارها مساجد را باصلابت و نرمافزارريزي دارای انسجام اداره نمایند.
5) ايجاد تجهیزات فرهنگي ورزشي
مسئولان و گردانندگان مساجد ميتوانند با تهيه و تخصيص تجهیزات فرهنگي از قبيل: کتابخانه، کامپيوتر، تالار استیناف، تشکيل تیمهاي تواشيح، سرود، همخواني قرآن و تشکيل جلسات یادگرفتن قرآن در زمانهاي متفاوت، کلاسهاي تقويتي رايگان و کلاسهاي آموزشي ديگر، منجر جذب جوان ها به مساجد شوند.
6) استعمال از اشخاص خوشصدا
به کار گیری از قاريان قرآن و مؤذنهاي مسن و اشخاص بدصدا در بعضي از وقت ها در مساجد سبب ساز دفع جوان ها از مساجد ميخواهد شد؛ مسئولان مسجد در جهت جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد بايد از مؤذّنان، قاريان و مداحان خوشصدا، جالب و جوان به کار گیری نمايند.
ب) هیئتامنای مسجد
پيشبرد کارها مسجد و آباداني آن، هم به نظر معنوي و هم به نظر مادي، اشتراك مساعي و کوشش والاي اعضاي هیئتامنا را ميطلبد، آن ها ميتوانند با همفکري و همدلي، از عهدة اين وظيفه شرعي و داوطلبانه بهخیر برآيند و ذخيرهاي براي آخرت خویش بردارند؛ خصوصیتهای ضروري که ميبايد اين اشخاص داشته باشند به تفصیل ذيل میباشد.
خصوصیتهای هیئتامنای چیره در جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد
1) همکاري جدي
اعضاي هیئتامنای مسجد ميبايد در اداي وظايف خویش جديت داشته باشند و مصمم تکان نمایند، در غير اين شکل ایراد در کارها مسجد پيش ميآيد.
بررسی فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد